عوامل ساختاری موثر بر تسهیم دانش

عده ای معتقدند که تسهیم دانش نه تنها سیستم و سخت افزار را در نظر می گیرد بلکه طراحی و خصوصیات ساختار سازمانی،  هماهنگی بین واحد های سازمانی، روابط رقابتی و مشارکتی بین واحد های سازمانی را دربر می گیرد (لین، 2008). ساختارهای سلسله مراتبی و غیر منعطف نمی توانند محمل خوبی برای تسهیم مدیریت دانش باشند. ساختار سازمانی منعکس کننده تفکر سیستمی است. یک سازمان تشکیل شده از اجزاء، روابط بین اجزاء و روابط به عنوان یک کل که یک مجموعه واحد را تشکیل می دهند. ساختار سازمانی صرفا از اجزایی سخت نظیر افراد، گروه ها، تیمها، ادارات و غیره تشکیل نشده است بلکه عواملی همچون روابط بین اجزا سازمانی را نیز دربر می گیرد. به عقیده وی ساختار ترکیبی عالی از روابط است. این روابط بین اجزا هستند که اساس فعالیت های سازمان را تشکیل می دهند (پورصادق و همکاران، 1391).  ساختار سازمانی که عنوان یکی از عوامل موثر بر اشتراک دانش است، دارای ابعادی به شرح زیر است: پیچیدگی، رسمیت و تمرکز. جدول 2-3 دربردارنده ی عوامل ساختاری موثر بر تسهیم دانش می باشد.

 

جدول 2-3،  عوامل ساختاری موثر بر تسهیم دانش

مفهوم ابعاد/ مؤلفه شاخص های عوامل سازمانی منابع
عوامل تسهیم دانش عوامل سازمانی ساختار دیکسون، 2001؛ نعمتی و همکاران، 1392؛ لین، 2008؛ خسروی، 2014
فرهنگ دیکسون، 2001؛ نعمتی و همکاران، 1392؛ خسروی، 2014
رهبری نعمتی و همکاران، 1392
راهبرد های سازمانی نعمتی و همکاران، 1392؛ چن و همکاران، 2009
شبکه های اجتماعی خسروی، 2014
استراتژی یادگیری خسروی، 2014
ارتباطات محمدی فاتح و دیگران، 1387؛ براکوس و دیگران، 2007؛ ماکیوسو و فاینکال، 2009
نوآوری بهلول، 1392
همکاری مبتنی بر اعتماد لیوندوال و نیلسن، 2007
مطلوبیت بهلول، 1392
وابستگی بهلول، 1392
مطلب مرتبط :   حمایت اجتماعی از دیدگاه روانشناختی

 

2-2-4-3  عوامل فرهنگی موثر بر تسهیم دانش

بسیاری از صاحبنظران در این مورد اتفاق نظر دارند که مقصود از فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضاء نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود (ابیلی و همکاران،1390).  فرهنگ سازمانی را میتوان به عنوان مفروضات پایه ای و به اشتراک گذاشته شده تعریف کرد که یک سازمان در ارتباط با محیط و حل مسایل مربوط به انطباق و ادغام داخلی آن را کسب کرده است. هر سازمانی فرهنگ منحصر به خود را دارد که در طول زمان توسعه می یابد و هویت سازمان را در دو بعد مرئی و نامرئی انعکاس میدهد. بعد مرئی فرهنگ، ارزشهای عقیدتی، فلسفه و مأموریت شرکت را نشان میدهد درحالیکه، بعد نا مرئی، مربوط به مجموعهای از ارزشهای ناگفتنی است که نماینده اعمال کارکنان و تفکرات آنها در سازمان است (پهلوانی و همکاران، 1389).

در زمینه مدیریت دانش و اشتراک دانش نیز، فرهنگ به عنوان عامل کلیدی عمل کرده و از نقش تعیین کننده ای نسبت به متغیرهای دیگر (همچون تکنولوژی و منابع انسانی)،  بر موفقیت مدیریت دانش برخوردار است. برای موفقیت تسهیم دانش در سازمان به جای تلاش در تغییر فرهنگ باید سعی شود که در مرحله اول فعالیت های اشتراک دانش را با ارزشهای فرهنگی موجود سازمان هماهنگ کرد (رییج، 2005).

والچ (1993) پس از انجام تحقیقی سه نوع فرهنگ را در سازمانها معرفی می نماید؛ فرهنگ بروکراتیک، نوآورانه و حمایتگر. تحقیقات نشان می دهد که فرهنگ های سازمانی حمایتگر و نوآورانه بر فرایند تسهیم دانش در سازمان تاثیر مثبت دارد و زمینه مساعدی جهت انتشار دانش در سازمان فراهم می کنند (سوکارن، 2008). جدول 2-4، نشاندهنده ی عوامل فرهنگی موثر بر تسهیم دانش می باشد.

مطلب مرتبط :   راهنمای خرید کاغذ خردکن

 

جدول 2-4، عوامل فرهنگی موثر بر تسهیم دانش

مفهوم ابعاد/ مؤلفه شاخص های عوامل فرهنگی منابع
عوامل تسهیم دانش عوامل فرهنگی فرهنگ بروکراتیک، فرهنگ نوآورانه و فرهنگ حمایتی دیکسون، 2001؛ سوکارن، 2008
جنسیت کانلی و کلاوی، 2001
عوامل فرهنگ سازمانی گاپتا و گوین داراجان، 2000؛ العلوی، المرزوقی و محمد، 2007؛ پهلوانی و همکاران، 1389
حمایت مدیریت کانلی و کلاوی، 2001؛ کروجستی و همکاران، 2006
تاکید بر یادگیری درفرهنگ  سازمان لیوندوال و نیلسن، 2007؛ ام سی برایر و همکاران، 2003

2-2-4-4عوامل فناورانه تسهیم دانش

صاحبنظران در تقسیم دانش به دو نوع دانش کلی اشاره می کنند، دانش نهفته و دانش آشکار. دانش سازمانی حاصل تعامل این دو نوع دانش است و این تعامل مستمر است. دانش ایجاد شده باید به طریقی مناسب نگهداری شود. مراکز دانش در سازمانها در حقیقت کانون جمع آوری، سازماندهی و انتشار دانش هستند. ممکن است این مراکز فیزیکی یا مجازی باشند. هدف از ایجاد مراکز هدایت افراد به سوی منابع دانش در داخل یا خارج سازمان است. در این مراکز نقشه های دانش تهیه، نگهداری و بهنگام سازی می شوند (نوناتاکا و همکاران، 2000). جدول 2-5، دربردارنده ی عوامل فناورانه تسهیم دانش می باشد.

 

جدول2-5، عوامل فناورانه تسهیم دانش

مفهوم ابعاد/ مؤلفه شاخص های عوامل فناورانه منابع
عوامل تسهیم دانش عوامل فناورانه ابزار و فناوری بهلول، 1392
سیستم های IT خسروی، 2014؛ براکوس و همکاران، 2007؛ داونپورت و مارچاند، 1999
استفاده هوشمندانه از تکنولوژی در مدیریت دانش برکس، 2009
مخزن دانش خسروی، 2014

 

. Lin

. Riege

. Wallach

. Sewkarran