برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

به طور کلی اکثر روغن‌های اسانسی در آب نامحلول می‌باشند، اما می‌توانند بو و عطر خود را به آب انتقال دهند. روغن‌های اسانسی در الکل، اتر، کلروفرم، اسید استیک گلاسیال، پترولیوم اتر و اغلب حلال های آلی حل می شوند.
1-2-2- شیمی روغن های اسانسی
در سالهای اخیر پیشرفت های زیادی در تجزیه روغن های اسانسی به وسیله دستگاه های پیشرفته انجام گرفته است. با استفاده از وسایل نو و روش های نوین بر اساس کروماتوگرافی گاز – مایع و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) به همراه دستگاه های طیف سنجی، نظیر طیف سنجی مادون قرمز، طیف سنجی رزونانسی مغناطیسی هسته (NMR) و طیف سنجی جرمی (MS)توانسته اند که به طور دقیق تمام اجزای تشکیل دهنده روغن های اسانسی، حتی در مقادیر کم را شناسایی کنند. از آنجا که روغن های اسانسی مخلوطی از ترکیبات شیمیایی گوناگون هستند، ممکن است ماده ی موثره بیش از یک ترکیب باشد. روغن های اسانسی معمولاً از بخش الئوپتین که قسمت مایع اسانس است و ترکیبی از هیدروکربن ها می باشد وبخش استئاروپتین که بخش جامد اسانس است، تشکیل شده اند. مقدار قابل ملاحظه ای از روغن های اسانسی ممکن است ترپنوییدها باشند و گروه مهم دیگر از ترکیبات تشکیل دهنده این روغن ها، فنیل پرو پانوییدها هستند که دارای حلقه فنیل متصل به زنجیره سه کربنی پروپان می باشند. در گیاهان این ترکیبات از اسید آمینه های عطری مانند فنیل آلانین و تیروزین که خود از شیمکیمیک اسید ساخته می شوند، سنتز زیستی می گردند.
1-2-3- روش های تهیه و استخراج روغن های اسانسی
مواد معطر موجود در گیاهان، که قسمت اعظم آن را روغن های اسانسی تشکیل می دهند، از ترکیبات بسیار متفاوت تشکیل شده اند، بنابراین استخراج آنها از گیاهان با یک روش انجام نمی گیرد و برای استخراج هر یک از آنها باید از روش مناسب و خاصی استفاده کرد. در زیر به شرح هر یک از این روش ها می پردازیم.
1-2-3-1- روش های تقطیر
تقطیر عبارت است از تبدیل بخار آب به قطرات که این تغییر و تحول تحت جریان هوای سرد صورت می پذیرد. استخراج روغن های اسانسی با استفاده از روش های تقطیر از قدیم معمول بوده، به طوریکه مصریها چهار هزار سال قبل از میلاد مسیح از تقطیر گیاهان معطر مانند گل رز، برگ درخت سدر و موارد مشابه دیگر برای مصارف آرایشی و طبی و مناسک مذهبی و آئین ها استفاده می کردند. به طور کلی تقطیر با یکی از سه روش زیر انجام می گیرد :]18[
تقطیر با آب
این روش برای گیاهان خشک شده یا گیاهانی که دراثر جوشیدن در آب احتمال خراب شدن آنها نمی رود، بکار می رود به دین ترتیب که گیاهان را به همراه آب مقطر در بالن ریخته و حرارت می دهند. آب که به حالت بخار در آید، مواد اسانس دار را به همراه خود می برد. آب و روغن اسانسی در قسمت مبرد، سرد شده و در لوله H شکل جمع می شوند. آبی که در لوله H جمع می شود، حاوی مقدار بسیار کمی اسانس است و آب معطر نامیده می شود با باز کردن شیر پایینی لوله H می توان آب معطر و سپس روغن اسانسی را به دست آورد.
تقطیر با بخار مستقیم
این روش جهت استخراج روغن اسانسی گیاهان تازه، نظیر نعناع سبز بکار می رود، بدین صورت که ابتدا گیاه مورد نظر را به اندازه لازم خرد کرده و از ظرف های الک مانند عبور می دهند، سپس گیاه خرد شده را در فلاسک های تقطیر قرار می دهند و بخار آب را از میان آن عبور می دهند. در این حالت بخار به همراه خود مقداری از روغن اسانسی گیاه تازه را خارج نموده و پس از سرد شدن در ظرف دیگری جمع می شود. شکل 1-2-1 نمونه ای از دستگاه تقطیر با بخار مستقیم را نشان می دهد.
شکل 1-2-1 دستگاه تقطیر با بخار مستقیم
تقطیر با آب و بخار آب
از این روش برای گیاهان خشک شده یا تازه ای استفاده می شود که احتمال دارد به وسیله عمل جوشاندن خراب شوند. در این روش مواد خام نظیر دارچین و میخک را خرد کرده، در یک فلاسک تقطیر ریخته و با یک لایه آب می پوشانند. سپس بخار آب را از میان مواد خام خیسانده شده عبور می دهند. روغن اسانسی و آب را بعد از سرد شدن در ظرف دیگری جمع می کنند.
در خاتمه روغن اسانسی و آب را با تقطیر در خلا از یکدیگر جدا می کنند ]18[.
1-2-3-2- استخراج توسط حلال
این روش جهت استخراج اسانس هایی مورد استفاده قرار می گیرد که در اثر تبخیر تجزیه می شوند و یا در مورد گیاهانی بکار برده می شود که مقدار روغن اسانسی آنها جزیی بوده و بکار بردن روش های دیگر امکان پذیر نباشد. در این روش، روغن اسانسی را به کمک حلال هایی که نقطه جوش آنها پایین است به وسیله روش های پرکولاسیون یا سوکسله استخراج می نمایند. پس از استخراج کامل، حلال هایی را که حاوی روغن اسانسی باشند، به وسیله تقطیر در خلاء و در دمای پایین از روغن جدا می کنند ]18[.
استخراج به کمک فشار
از این روش برای استخراج روغن های اسانسی موجود در پوست برخی از میوه ها مثل نارنج و لیمو استفاده می شود، در غیر این صورت کیفیت این روغن ها نامطلوب خواهد بود. در این روش ابتدا پوست میوه را روی صفحاتی که دارای تیغه های ریز می باشند، مالش داده که این عمل موجب جاری شدن قطرات اسانس به درون ظرف مخصوص می شود، از آنجا آنها را از ناخالصی های موجود جدا می کنند ]18[.
دسته بندی : علمی