برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

– تعیین تابع تقاضای آب در تولید چغندرقند
– تعیین کشش قیمتی تقاضای آب در تولید چغندرقند
– تعیین قیمت تمام شده آب و مقایسه آن با ارزش بهره وری نهایی آب در تولید چغندرقند
1-4- فرضیات مطالعه
– میزان بذر مصرفی بر میزان تولید چغندرقند در منطقه تاثیرگذار می باشند.
– مقدار سم شیمیایی بر میزان تولید چغندرقند در منطقه تاثیرگذار می باشند.
– متغیر مقدار آب مصرفی بر میزان تولید چغندرقند در منطقه تاثیرگذار می باشند.
– بین میزان کود شیمیایی و میزان تولید چغندرقند رابطه معنی داری وجود دارد.
– تعداد نیروی کار بر میزان تولید چغندرقند مؤثر است.
– تقاضا برای آب در تولید چغندرقند کشش پذیر است.
– ارزش تولید نهایی محاسبه شده برای آب در تولید چغندرقند با قیمت تمام شده هر واحد آب اختلاف دارد.
1-5- تحلیل جایگاه ارزش و هزینه آب در قوانین جاری کشور
در حال حاضر ملاک تعیین آب بها در بخش کشاورزی ایران قانونی است که در تاریخ 14/6/1369 در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. بر مبنای این قانون، متوسط آب بها در کانال های سنتی یک درصد محصول برداشت شده، در شبکه های پیشرفته سه درصد و در شبکه های تلفیقی پیشرفته و سنتی دو درصد محصول برداشت شده است. همچنین از چاه های آب مبالغی تحت عنوان حق النظاره چاه بر اساس نوع محصول دریافت می شود که در جدول نشان داده شده است. چنانکه ملاحظه می شود، حق النظاره دریافتی از اراضی زیر کشت گندم، برنج، صیفی جات و محصولات باغی بر اساس قانون فوق به ترتیب معادل25/0 ،6/. ،85/0 و8/0 درصد محصول برداشت شده است (میرزایی خلیل آبادی، 1376).
ارزش آب از دیرباز جایگاه به سزایی در مجموعه قوانین کشور داشته است و تکامل علم مدیریت منابع آب نیز به غنای این قوانین افزوده است. از طرف دیگر ضرورت ایجاد پیامدهای منفی اجتماعی و زیست محیطی استفاده از منابع آب در قوانین و اسناد ملی مورد تاکید بوده است. در این خصوص می توان به قانون و مصوبات مختلف اشاره کرد. بر طبق مواد 136، 137 و 139 قانون مدنی کشور مصوب 1307 هجری شمسی، ورود غیر مجاز به حریم حفاظتی یک منبع آبی، بیانگر ایجاد ضرر برای صاحب منبع است که مستلزم جبران است. قانون توزیع عادلانه آب مصوب سال 1361 نیز از مهمترین قوانین آب کشور است که مبنای تدوین بسیاری از مصوبات، دستور العمل ها و بخشنامه های آب در کشور بوده است. تبصره 3 ذیل ماده 2 این قانون، تصرف به حریم خصوصی منابع آب را منجر به ایجاد ارزش های منفی بر حقوق دیگران و محیط زیست دانسته و به حفاظت و پرهیز از هر گونه دخل و تصرف نادرست در منابع آب تاکید دارد. ماده 4 همین قانون نیز بنا بر ملاحظات زیست محیطی، به ممنوعیت حفر چاه جدید در دشت های بحرانی اشاره دارد. بدیهی است که این ممنوعیت توانسته از افزایش پیامد منفی برداشت و مصرف آب در اینگونه دشت ها بکاهد. همچنین در ماده 64 این قانون، پرهیز از آلوده نمودن آب ها و در سایر موارد به اجتناب از اتلاف و استفاده غیر اقتصادی و غیر معقول از منابع آب و جبران زیان دیگران به دفعات تاکید شده است. از دیگر مواد این قانون ماده 33 است که در قیمت گذاری آب، لحاظ نمودن هزینه تامین و ارزش های اقتصادی آب را مد نظر قرار داده و بر آن تاکید دارد. ماده 17 قانون برنامه چهارم توسعه کشور بیانگر اهمیت اصلاح مدیریت منابع آب در فرایند توسعه کشور است. برقراری مدیریت توامان عرضه و تقاضا، رویکرد توسعه پایدار و لحاظ نمودن ارزش اقتصادی در برنامه ریزی آب صراحت این قانون است. بندهای “الف” و “ب” این ماده تاکیدی بر اصلاح ساختار مصرف و افزایش راندمان آبیاری آب به ویژه در بخش کشاورزی است و بدین لحاظ حفاظت و بهره برداری بهینه از منابع آب، جلوگیری از افت سطح آبهای زیر زمینی و تعادل بخشی حوزه ها را توصیه می کند. همچنین بندهای “ج” و “ه” این ماده نیز بر لحاظ نمودن ارزش اقتصادی آب در بهره برداری، حفاظت و بازیافت آب و همچنین نگاه توسعه پایدار، رعایت حقوق دیگران و لزوم توجیه فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی در طرح ها تاکید دارند. در این خصوص سند چشم انداز بیست ساله کشور از دیگر اسنادی است که به اهمیت حفظ منابع آب کشور و پرهیز از آلوده نمودن آن اشاره دارد. “جزء 7 بند 1” و “جزء های 43 و44 بند د” این سند به تحقق توسعه پایدار مبتنی بر دانایی و حفظ محیط زیست به نحوی که ضمن ارتقاء کیفیت زندگی، حقوق نسلهای کنونی و آینده نیز محفوظ بماند، اشاره می کنند. راهبردهای توسعه بلند مدت منابع آب کشور یکی از مصوبات بسیار مهم دولت در سال 1382 برای بخش آب است که تکالیف مهمی بر عهده متولیان مدیریت منابع آب کشور گذارده است. این مصوبه رویکرد منطقی در بهره برداری منابع آب را مدیریت توامان عرضه و تقاضای اب دانسته و تاکید جدی به ارتقاء ارزش های آب و کاهش هزینه های زیست محیطی طرح های منابع آب دارد. با توجه به توضیحات فوق، می توان گفت مجموعه قوانین کشور حرکت به سمت توسعه پایدار را تاکید کرده اند. لیکن فقدان شیوه نامه ها و آیین نامه های اجرایی مناسب و هماهنگ برای تمام دستگاه های اجرایی ذیربط، ضعف در پایگاه اطلاعاتی بخش آب کشور و دانش ناکافی در ارزیابی ارزش و هزینه آب، عملیاتی نمودن توصیه ها را با کندی مواجه نموده است (جعفری 1385).
1-6- منطقه مورد مطالعه
این پژوهش در شهرستان مرودشت واقع در استان فارس انجام شد. شهرستان مرودشت با مساحت 395/4637 کیلومتر مربع در نیمه شمالی استان فارس قرار دارد. این شهرستان دارای 5 بخش ، 4 شهر و 16 دهستان است. در 65 کیلومتری شهر مرودشت پروژه چند منظوره سد درودزن بر روی رودخانه کر در جنوب مرکزی ایران و در دشت مرودشت استان فارس احداث گردیده است. رودخانه کر یکی از بزرگترین رودخانه های حوضه آبریز مرکزی ایران می باشد. با توجه به وجود دشت های درودزن و کربال در محدوده عبور این رودخانه، ایده احداث سد و شبکه آبیاری و زهکشی درودزن در سال های اولیه دهه 20 توسط بنگاه مستقل آبیاری مطرح گردید. با انجام مطالعات توسط شرکت جستسن و کورتنی، احداث سد و شبکه آبیاری و زهکشی درودزن در سال 1347 رنگ واقعیت به خود گرفت. اراضی دشت های رامجرد، آهوچر، ابرج، مرودشت و کربال در محدوده آب خور سد درودزن قرار می گیرند. سد درودزن از نوع خاکی همگن با پوشش سنگریزه ای می باشد. ارتفاع آن از پی 57 متر و حجم اولیه مخزن 993 میلیون متر مکعب می باشد. این سد با تنظیم حدود 760 میلیون متر مکعب آب در سال، آب کشاورزی حدود 42000 هکتار از اراضی بلوک رامجرد و حدود 34000 هکتار از اراضی منطقه کربال و کناره مرودشت را تامین می نماید.
البته لازم به ذکر است که با اتمام طرح های در دست اجرا مساحت تحت پوشش سد به 112000 هکتار خواهد رسید. همچنین از طریق سد درودزن آب شرب شهر شیراز، مرودشت و تعدادی از روستاهای بین راه و نیز آب صنعتی جهت مصارف صنایع پتروشیمی نیز تامین می‌گردد. در پایین دست این سد دو شبکه آبیاری وجود دارد. شبکه آبیاری و زهکشی مدرن درودزن که مستقیما از سد آبیاری می نماید و شبکه آبیاری نیمه مدرن کربال که آب آن از طریق رودخانه کر تامین می گردد. لازم به ذکر است آبیاری در اراضی دشت کربال با کمک بندهای قدیمی بند امیر، فیض آباد، تیلکان و… انجام می گیرد.
سد درودزن شامل یک کانال اصلی و سه کانال درجه یک شامل کانال سمت چپ اولیه، کانال سمت راست اولیه (اردیبهشت) و کانال سمت راست ثانویه (هامون) می باشد. عمده محصول کشت شده در اراضی زیر سد درودزن گندم، جو، ذرت، برنج، چغندرقند و گوجه فرنگی در حجم کم آفتاب گردان و کلزا می باشد.
البته شایان ذکر است که در سال های اخیر به دلیل مشکلات ناشی از خشکسالی و افت میزان آب سد درودزن، آب سد به منظور کشت محصولات با نیاز آبی بالا نظیر چغندرقند تخصیص داده نمی شود و همین امر موجبات استفاده از آب های زیرزمینی و استخراج بیش از حد از آن ها را در منطقه فراهم ساخته است. چاه های موجود در این منطقه شامل دو دسته چاه های عمیق و سطحی اند.

مطلب مرتبط :   وضعیت اقتصادی و اجتماعی و مفهوم کیفیت زندگی

فصل دوم
مروری بر مطالعات انجام شده
بنابر ضرورت و اهمیت موضوع قیمت آب و اهمیت این نهاده در بخش کشاورزی، مطالعات متعددی در این زمینه صورت گرفته است. در این قسمت از مطالعه به مرور تحقیقات و مطالعاتی پرداخته شده است که بیشترین ارتباط را با موضوع و روش مطالعه حاضر دارند و در دو قسمت مطالعات داخلی و مطالعات خارجی ارائه گردیده است.
2-1- مطالعات داخلی

دسته بندی : علمی