برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- خلاصه و نتیجه گیری
مطالعه حاضر با اهداف تعیین کشش قیمتی تقاضای آب و ارزش بهره وری نهایی آب در تولید چغندرقند به عنوان یکی از محصولات استراتژیکی در شهرستان مرودشت و همچنین تعیین قیمت تمام شده آب و مقایسه آن با ارزش بهره وری نهایی آب در تولید چغندرقند صورت گرفت. در این تحقیق تابع تولید چغندرقند با کمک نرم افزار Eviews5 در قالب توابع کاب داگلاس و ترانسندنتال (متعالی) برآورد گردید. اما در نهایت مدل کاب داگلاس به عنوان مدل برتر پذیرفته و تجزیه و تحلیل نهایی بر اساس این مدل انجام گرفت. نتایج نشان داد که متغیرهای کود شیمیایی، نیروی کار و سن کشاورز بر تولید چغندرقند مؤثر نبوده است. دیگر متغیرهای مدل یعنی تعداد دفعات آبیاری، میزان بذر، سم، سطح زیر کشت و سابقه کار کشاورزی زارع بر میزان تولید چغندرقند اثر داشته اند. همچنین بهره وری نهایی آب 05/1 کیلوگرم بدست آمد. یعنی به ازای هر مترمکعب آب اضافی، 05/1 کیلوگرم به تولید چغندرقند اضافه می شود.
ارزش تولید نهایی آب نیز 1890 ریال محاسبه گردید که این مقدار نشان می دهد که با افزودن هر مترمکعب آب اضافی بر جریان تولید چغندر قند، درآمد زارعین 1890 ریال افزایش می یابد.
کشش قیمتی تقاضای آب بر اساس هزینه استحصال هر متر مکعب آب در 4 سناریو محاسبه گردید. این سناریوها بر اساس نوع موتورپمپ چاه (دیزلی و برقی) و با لحاظ دو نرخ بهره متفاوت (10 و 20 درصد) طراحی گردید. در تمامی سناریوهای طراحی شده کشش قیمتی آب کوچکتر از 1- و کشش پذیر بوده است (بین 54/5- تا 9/9-). کشش پذیری آب نشان می دهد که سیاست های قیمتگذاری می توانند به عنوان اهرم مناسبی برای کنترل مصرف بی رویه آب در تولید چغندرقند باشد. از سوی دیگر بر اساس نتایج حاصله مقدار اختلاف بین قیمت واقعی و بازاری آب در تولید چغندرقند تحت 4 سناریو مطرح شده بین 1546 تا 1698 ریال محاسبه شده است. اختلاف زیاد بین قیمت واقعی و بازاری نهاده آب نشان می دهد که آب به صورت ارزان و با قیمت کم در اختیار کشاورز قرار می گیرد و این موضوع سبب می شود، میزان تقاضا برای این نهاده مهم در تولید این محصول افزایش یابد. البته شایان ذکر است با توجه به این که این نهاده از طریق منابع آب زیرزمینی (چاه) در اختیار کشاورزان منطقه قرار می گیرد، بهره برداران پس از انجام سرمایه گذاری اولیه جهت احداث چاه و هم چنین صرف هزینه هایی برای تعمیرات سالانه، هزینه دیگری به عنوان آب بها نمی پردازند. بنابراین از این نهاده به میزان دلخواه خود استفاده می کنند. لذا به نظر می رسد صرف این هزینه ها اثر چندانی بر روی میزان استفاده نخواهد داشت. از طرفی اثر مثبت آب بر روی تولید چغندرقند که در تابع تولید بهره برداران منتخب مشخص شد، نیز می تواند آن ها را به استفاده بیشتر از این نهاده و عدم توجه به قیمت آب در تولید ترغیب نماید. بدین ترتیب به نظر می آید تنها راه صرفه جویی در مصرف این نهاده ارزشمند آگاهی کشاورزان از ارزش واقعی آب باشد. همانگونه که روگرز و همکاران (2002) معتقدند که اگر قیمت منابع آبی واقعا بیانگر ارزش واقعی و میزان هزینه تامین آن باشد، مصرف آن در بین مصرف کنندگان بهینه خواهد بود و منابع آبی در مصارف با ارزش تر، استفاده می شود. در بخش هزینه ها نیز هزینه های اقتصادی آب علاوه بر هزینه های عرضه آب، شامل هزینه های خارجی و هزینه فرصت سرمایه گذاری در منابع آبی می باشد. به اعتقاد آنها استفاده کارا و پایدار از منابع آب مستلزم آن است که قیمت این منابع نه تنها هزینه های عرضه (هزینه بهره برداری و نگهداری و نیز هزینه سرمایه) بلکه هزینه فرصت و هزینه عوامل خارجی اقتصادی و زیست محیطی را نیز شامل شود. در واقع ارزش اقتصادی آب معادل بهایی است که یک مصرف کننده عقلایی منابع آب عرضه شده خصوصی یا دولتی حاضر است جهت استفاده از آن بپردازد. در تعیین ارزش اقتصادی آب باید به چهار بعد حجم معین، با کیفیت مشخص، در زمان و مکان معین توجه شود، زیرا عرضه فیزیکی آب در مناطق مختلف ممکن است محدود نباشد، ولی عرضه اقتصادی آن، که نشان دهنده میزان عرضه آب در ابعاد مختلف پیشگفته است، همیشه محدود و تامین آن نیازمند صرف هزینه کلان می باشد (روگرز و همکاران،2002). بدین ترتیب با آگاهی کشاورزان از ارزش واقعی آب در منطقه و آثار و پیامدهای ناشی از مصرف بیرویه آب، انگیزه برای صرفه جویی در مصرف این نهاده ارزشمند بوجود خواهد آمد. از طرفی عدم آگاهی از ارزش واقعی آب باعث از بین رفتن انگیزه کشاورزان برای سرمایه گذاری جهت افزایش بازده آبیاری و استفاده از فناوری های نوین آبیاری شده است که نتیجه آن استفاده از روشهای سنتی آبیاری و هدر رفت بیش از حد آب در مزرعه می باشد. بنابراین توصیه می شود به منظور بهبود و پایداری نظام تولید کشاورزی، با تعیین یک نرخ آب بها براساس ارزش اقتصادی آب، شرایط استفاده صحیح از آب و صرفه جویی در مصرف این نهاده فراهم آید. این سیاست با توجه به عدم دریافت هیچ گونه آب بهایی برای استفاده از آب زیرزمینی در حال حاضر، در کوتاه مدت ممکن است موجب نارضایتی کشاورزان منطقه شود و تأثیر منفی در انگیزه تولید آنها بگذارد، اما در بلندمدت می تواند انگیزه لازم را برای استفاده از فناوری های آب اندوز و حذف روش های کم بازده آبیاری و انتقال آب (که مقدار قابل توجهی از آب را هدر می دهد) ایجاد کند. البته این سیاست باید به گونه ای اعمال شود که اولاً باعث ایجاد عدم انگیزه در کشاورزان برای تولید نشود و ثانیاً از مشارکت کشاورزان در اجرای آن استفاده شود.
5-2- پیشنهادات
همانگونه که بیان گردید در راستای اهداف مدیریت مصرف و تقاضای منابع آبی، ایجاد انگیزه برای صرفه جویی در مصرف آب نقش بسزایی دارد. یکی از طرق ایجاد انگیزه در مصرف کنندگان منابع آبی، قیمت گذاری آب می باشد. بوسیله قیمت گذاری، آب به نهاده ای با ارزش مبدل گردیده و زمینه برای صرفه جویی و جلوگیری از اسراف، اتلاف و آلودگی منابع آبی مهیا می گردد. با توجه به اهداف و نتایج مطالعه پیشنهادات زیر ارائه گردید.
همانگونه که ملاحظه گردید کشش پذیری نهاده آب نشان داد که سیاست های قیمتگذاری می توانند به عنوان اهرم مناسبی برای کنترل مصرف بی رویه آب در تولید چغندرقند مرودشت باشد. بنابر این پیشنهاد می گردد با اتخاذ این سیاست و قیمتگذاری مناسب در راستای حفظ منابع آبی این منطقه تلاش گردد.
استفاده بهینه و صرفه جویی در مصرف آب با در نظر گرفتن نهاده آب به عنوان کالایی اقتصادی و دریافت هزینه اجتماعی آن محقق می شود. اگر چه اخذ قیمت واقعی آب عملا میسر نمی باشد، اما اعلام قیمت متعادلی که نشان دهنده کمیابی و ترغیب به صرفه جویی در مصرف آب باشد، پیشنهاد می گردد.
در این راستا علاوه بر آگاه کردن مردم منطقه نسبت به عواقب ناشی از مصرف بی رویه این منبع آبی از طریق تقویت نظام های آموزشی و ترویجی و بکارگیری هر چه بیشتر رسانه‌های گروهی منطقه، شفاف سازی ارزش آب و اطلاع رسانی به بهره برداران حائز اهمیت است.
در صورت اتخاذ سیاست نرخ گزاری آب کشاورزی، پیشنهاد می شود جهت دریافت آب بها سیاست دریافت تدریجی اجرا گردد تا بهره برداران به تدریج بتوانند وضعیت خود را با شرایط جدید وفق دهند و برنامه ریزی و اجرای این سیاست با مشارکت بهره برداران صورت پذیرد.
قیمت غیر واقعی آب در یک منطقه ممکن است الگوی غیر بهینه کشت را بهینه نشان دهد. تعیین متناسب قیمت آب می تواند ما را به سمت شناسایی الگوی بهینه واقعی سوق دهد. از آنجا که نیاز آبی چغندرقند در منطقه نسبتاً بالا است، پیشنهاد می شود الگوی بهینه کشت شامل محصولاتی باشد که بازده نهایی بالاتری از مصرف آب را به خود اختصاص می دهد.
با توجه به نتایج حاصله مبنی بر بالا بودن میزان بهره وری نهایی آب در تولید چغندرقند در منطقه، افزایش بهره وری آن که به مثابه افزایش آب در دسترس تلقی می شود، می تواند اثر محسوسی بر سطح تولید داشته باشد. یکی از روش های افزایش بهره وری آب استفاده از سیستم ها و روش های جدید آبیاری است. در این راستا پیشنهاد می گردد با ارائه تسهیلات با بهره کم به تشویق کشاورزان به استفاده از روشهای آبیاری تحت فشار به منظور افزایش بازده آبیاری و بهره وری آب اقدام شود.
به منظور ارتقا جایگاه ارزش آب، تشکیل بانک اطلاعات آب در سطح منطقه و کشور، اولویت بندی طرح ها و پروژه های آبی در حال اجرا در منطقه، و نیز تکمیل و بازبینی مقررات، قوانین و آیین نامه های بخش آب می تواند موثر واقع گردد.
ایجاد و تشکیل اتحادیه آب بران که کار نظارت بر منابع آب، جمع آوری آب بها و هزینه کردن آن را برای بهبود منابع آب به عهده گیرد، نیز ممکن است موثر واقع شود.
در پایان باید توجه کرد که نرخگذاری آب به تنهایی کافی نیست و باید عایدات به دست آمده از جمع آوری آب بها از سوی اتحادیه آب بران، برای بهبود منابع آب بخش کشاورزی و مدیریت طرح آبرسانی به صورت کارا مورد استفاده قرار گیرد.

مطلب مرتبط :   مقاله درباره خشونت علیه زنان

پیوست ها
پیوست 1: نتایج آزمون وایت ( برای تشخیص واریانس ناهمسانی مدل)
White Heteroskedasticity Test:
F-statistic 3.63642 Probability 0.000001
Obs*R-squared 81.03044 Probability 0.000567

دسته بندی : علمی