پایان نامه های کارشناسی ارشد سری 1

دسترسي به منابع مقالات : خرد جمعی و راهکارهای حاکمیت آن در قرآن و حدیث

 

اصول و مبانی شورا از منظر امام علی علیهالسلام، نویسنده: میرزا محمد، علی رضا، مجله علوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۹، شماره ۲.

در این مقاله با تأکید بر عظمت اندیشه بر عظمت اندیشه ملکوتی حضرت علی علیهالسلام و تفوق آن بر افکار و آرای بشری تلاش شده است به مبانی شورا در اندیشه علوی، با محتوا و اهدافی متعالی، توجه شود. بدین منظور، طرحی در تطبیق نظریات امام علی علیهالسلام با آیات شورا ارائه شده و در آن از اهمیت و ضرورت، فواید و آثار، اصالت و حجیت و نیز حدود و جایگاه مشورت سخن به میان آمده و سپس جنبههای ایجابی و سلبی آن در طیفی وسیع تبیین شده است که در واقع انسان شناسی شورا از دیدگاه امام علی علیهالسلام را تداعی میکند.

مشورت در اندیشه سیاسی امام علی علیه السلام، علی اصغر فیضی پور، محمدحسن فیضی پور، کتاب نقد سال دوازدهم و سیزدهم، شماره ۵۷ و ۵۸، ۱۳۸۹.

ایشان در این مقاله پس از مفهوم شناسی به ضرورت مشورت از دیدگاه امام علی علیهالسلام و همچنین به آثار مشورت در اندیشه سیاسی امام علی علیهالسلام از جمله شخصیت دادن به مردم، شکوفایی استعدادها، جلوگیری از استبداد و … پرداخته است.

پایان نامه

روشهای مدیریت افکار عمومی با نگاه قرآنی: این پایان نامه توسط محسن صالح فر در دانشگاه قم در سال ۱۳۹۰ نوشته شده است. این پایان نامه در دو فصل تنظیم شده است. در فصل اول به مقدمه و ضرورت طرح بحث، پرداخته شده است. در فصل دوم به تحلیل روشهای مدیریت افکار عمومی پرداخته است. در این تحقیق به مقوله مدیریت افکار عمومی با نگاهی قرآنی پرداخته شده است. در ابتدا مراحل مدیریت مبتنی بر رشد و تکامل و انسان مورد تبیین قرار گرفته و در ادامه به استنباط و برداشت از نکات آیات و سورههای مورد پژوهش پرداخته است.

۱-۵٫ جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق

این پژوهش در پی شناخت اموری نظیر مفهوم خرد جمعی، اطلاع از شاخصههای خرد جمعی، موانع برقراری حاکمیت خرد جمعی، راهکارهای حاکمیت خرد جمعی و فرایند مؤثر بر پیدایش حاکمیت خرد جمعی بر اساس آموزههای دینی است. علیرغم اهمیّت این موضوع که از خصلت

های ریشه دار و از عادتهای مستمر مؤمن عاقل به شمار می آید و بدون خرد جمعی و نظر خواهی و رایزنی نمی توان به حل صحیح مسائل و رفع مشکلات علمی و عملی، در همه اوقات نایل آمد، تاکنون به طور شایسته و به صورت یک تحقیق مفصّل به این مهم پرداخته نشده است. لذا اهمیّت موضوع و همچنین محتوای غنی و پر بار آموزههای وحیانی اسلام ایجاب می‌کند که در پژوهش حاضر، این موضوع به نحو مناسبی مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهای حاکمیت خرد جمعی مورد تأمّل قرار گیرد.

۱-۶٫ اهداف تحقیق

۱-۶-۱٫ هدف اصلی

شناخت تعریف خرد جمعی و راهکارهایی برای حاکمیت خرد جمعی.

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

۱-۶-۲٫ اهداف فرعی

۱- شناسایی شاخصههای حاکمیت خرد جمعی در قرآن و حدیث.

۲- شناخت موانع برقراری راهکارهای حاکمیت خرد جمعی.

۳- شناخت فرایند موثر در پیدایش حاکمیت خرد جمعی.

۱-۷٫ روش انجام تحقیق

این مطلب را هم بخوانید :
تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه و بدون مصرف اسطوخودوبررسی تاثیرسطوح مختلف کنجاله ...

از آن جا که این تحقیق در نظر دارد تا به خرد جمعی و راهکارهای حاکمیت آن در قرآن و حدیث بپردازد؛ لازم است در انجام این پروژه از منابعی که در این جهت تألیف شده است، استفاده نمود. پس اساس کار این تحقیق، گردآوری اطلاعات به گونهی بیان توصیفی- تحلیلی و به شیوهی کتابخانهای است.

۱-۸٫ واژه شناسی

۱-۸-۱٫ خرد جمعی

خرد جمعی از لحاظ لغوی از دو کلمهی «خرد» و «جمع» تشکیل شده که «خرد» صفت و به معنای عقل، ادراک، دریافت، فهم بوده (معین، ۱۳۷۱، ج۱، ص۱۴۰۸). و جمع به معنای گردآوردن، فراهم کردن، چیزهای پراکنده را گردآوردن، و نیز به معنی جماعت، گروه و گروه مردم است (عمید، ۱۳۸۱، ج۱، ص۸۲۷).

بنابراین خرد جمعی معادل شورا در لغت به معنای رای زدن با هم برای به دست آوردن نظر و رای است (قرشی، ۱۳۷۵، ج۴، ص۸۸). که به طور دو یا چند جانبه برای استفاده کردن از نظر یکدیگر صورت میپذیرد.

در اصطلاح به معنای هم فکری، در کارها و استفاده از رأی، عقل، علم و سلیقه دیگران و کسب اطلاع از رأی اهل خبره و اصحاب رأی در مسائل مختلف برای اختیار اصلح است (قله جی، ۱۴۰۸ق، ص۴۳۲).

خرد جمعی معادل افکار عمومی شامل نگرشها، ارزشها و باورهای عموم مردم است. در دموکراسی فرض بر این است که خرد جمعی به طور مستقیم بر روی تصمیم گیریهای سیاسی تأثیر میگذارد (بشیریه، ۱۳۶۸، ص۴۰۹).

عقل جمعی پس آن نوعی از استدلال جمعی است که دانشمندان امت عهدهدار آن هستند (حنفی، بیتا، ج۴، ص۲۸۴).

خرد جمعی، را حس عمومی یا عرف عام نیز ترجمه کردهاند. اما، برای تفهیم بیشتر موضوع، آن را به معنی جان جمعی و روح جمعی گرفته اند. (خرد جمعی را به سخنی میتوان ضمیر ناخودآگاه کالبد جامعه دانست) شهید مطهری مینویسد:

از نظر قرآن کریم، یکی از شاخصهای جامعه دینی این است که مؤمنان دارای روح اجتماعی هستند. معنای روح اجتماعی، این است که جامعه زنده باشد. زنده بودن اجتماع به این است که در افراد آن اجتماع حس اجتماعی و عاطفه اجتماعی و یک نوع درد اجتماعی وجود داشته باشد (مطهری، ۱۳۷۲، ج۲۲، ص۱۹۰).

در بین پدیدههای روانی جمعی، خرد جمعی گستردهترین و آشکارترین آنهاست. این پدیده

ی شگرف که با پویایی و توانمند خود سرنوشت جامعه را رقم میزند، به موتوری میماند که چرخهای ماشین اجتماعی را به گردش در میآورد. اسلام که همواره به خروج مردم از تاریکی

های جهل، اسارت و استبداد و هدایت آنها به نور علم و آزادی میاندیشد، میتواند برآرا و افکارشان وقعی نگذارد. بر خلاف آن، قرآن تا آن جا به اندیشهها و استعدادهای تک تک افراد جامعه ارج مینهد که سورهای با عنوان «شوری» بر رسول خدا نازل میشود (ملکی، ۱۳۵۹، ص۱۹).

بر این اساس خرد جمعی رایحهای از ریاحین خلاقیت و لایحهای از تبیین عقلانیت است. خرد جمعی غبار جهل میزداید و پرتو انوار عقل میافزاید. خرد جمعی پنجرهای است که به بوستان سرسبز اندیشهها بار میشود. انسان را از تنگنای خودپسندی، خودمحوری و خودکامگی میرهاند و در پرتو خودباوری بر بلندای قلهای رفیع مشارکت مینشاند.

فصل دوم

شاخصههای حاکمیت خرد جمعی در قرآن و حدیث

این مطلب را هم بخوانید :
سامانه پژوهشی - مقایسه اثر آموزش راهبردهای شناختی و فرا شناختی بر یادگیری مبانی ICTدر بین دانش آموزان دختر ...

پیشگفتار

جامعهشناسان با کاوش مفهوم رفتار اجتماعی به مفهومی بس مهم به نام جهتگیری رفتار اجتماعی راه یافتهاند. جهتگیری رفتاری یک جامعه میتواند مثبت باشد یا منفی. آنگاه که جهتگیری رفتاری یک جامعه مثبت باشد، مسیر جامعه رو به کمال و تعالی خواهد بود و آن-گاه که منفی باشد، جامعه رو به زوال و انحطاط خواهد رفت. خرد جمعی، هم نشانه زنده بودن و بیداری جامعه است، هم زنده و بیدار بودن جامعه را تقویت کرده، و آن را استمرار میبخشد. از یک سو، هر چه سطح حاکمیت خرد جمعی در جامعه افزایش یابد، کنش اجتماعی، سازمان یافتهتر میشود، از سوی دیگر، هر چه کنش اجتماعی سازمان یافتهتر و نظاممندتر باشد، سطح بالاتری از حاکمیت خرد جمعی را ایجاد میکند. بنابراین خرد جمعی، یک کنش مثبت، کارساز و پر برکت اجتماعی است که بر زمینه آگاهی و اراده و خواست روئیده و نشانگر حیات یک جامعه است.

لذا ساختار شناسی یک زندگی دینی به عوامل معتددی وابسته است، و از سوی دیگر بهبود کیفیت سطح زندگی، حاکمیت خرد جمعی باعث تشکیل شاکلهای مستحکم و تشکیل سبکی واضح و مدون خواهد بود. برای اینکه جامعه بتواند به درستی از عهدهی این امر برآید ضروری است که تعدادی از شاخصههای حاکمیت خرد جمعی در جامعه اسلامی با توجه به آیات و روایات معصومین علیهم السلام مورد بررسی قرار گیرند

۲-۱٫ مسئولیت پذیری

مسئولیت پذیری از مهمترین شاخصههای حاکمیت خرد جمعی در معارف وحیانی است. خرد جمعی مردم را بر میانگیزد تا در کوششهای گروه خود مسؤولیت بپذیرند. این فراگرد اجتماعی است که به یاری آن مردم به مرحله خود درگیر در جامعه میرسند و خواهان کامیابی جامعه خود میباشند. در حالی که افراد برای کوششهای گروهی به پذیرش مسئولیت رو می‌آورند و در می‌یابند که آن چه را خود می‌خواهند انجام می‌دهند یعنی آنکه کاری را به پایان میرسانند که خود را برای آن مسئول میشمارند. از دیدگاه اسلام، انسان موجودی مسئول در برابر جامعه است و این مسئولیت پذیری نشأت گرفته از توانایی عقلی وی در تصمیمگیری صحیح و انتخاب اعمال و رفتارهای درست است. این انتخابگری را میتوان اختیار نامید که عبارت است از اعمال نظارت و سلطهی شخصیت بر دو قطب مثبت و منفی کار یا ترک شایسته با هدفگیری خیر (جعفری، ۱۳۶۹، ص۳۶۳).

شکلگیری اجتماع مسئول و صالح نیازمند شرایط و زمینههای اساسی است که در این میان، خرد جمعی مهمترین ساز و کار تحقق چنین اجتماعی است.

در قرآن مجید آیات فراوانی وجود دارد که اهمیّت مسئولیّت پذیری و وظیفه شناسی را برای انسان بیان کرده است؛ آن جا که مسئولیت فرماندهی بنی اسرائیل به طالوت جوان داده میشود«وَ قالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَکُمْ طالُوتَ مَلِکاً» (بقره/۲۴۷) و پیامبرشان به آنان گفت: «در حقیقت، خداوند، طالوت را بر شما به پادشاهى گماشته است.

خداوند سبحان در آیه دیگر میفرمایند﴿فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِینَ أُرْسِلَ إِلَیْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِینَ﴾ (اعراف/۶)؛ «پس، قطعاً از کسانى که پیامبران‏ به سوى آنان فرستاده شده‏اند خواهیم پرسید، و قطعاً از خود فرستادگان نیز خواهیم پرسید». مردم موظفند در ولایت و فرمان خدا باشند و از ولایت طاغوتها کنار باشند بنابراین هم پیامبران مسئولند که این تکلیف را برسانند و هم مردم مسئولند که به آن عمل کنند» ولى پیامبران از عهده این مسئولیت برآمده‏اند عقوبت و محکومیت تنها از آن سایر انسانها خواهد بود که از پیغمبران اطاعت نکرده‏اند (قرشی، ۱۳۷۷، ج۳، ص۳۶۴).

خرد جمعی، نشان میدهد که رهبر و حاکم (مسئولین) به مردم توجه دارند و حتی برای رأی و نظر آنان ارزش قائلند. لذا افراد در جامعه احساس مسئولیت میکنند و حس مشارکتجویی در امور، در آنان تقویت میشود و این خود بر استحکام حکومت در برابر حوادث داخلی و خارجی می افزاید.

You may also like...