برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

حرفه ای بودن به عنوان فهرستی از ویژگیها و رفتارها:
در این دیدگاه حرفه ای گری با ویژگی ها و مشخصاتی که یک فرد حرفه ای باید دارا باشد تعریف میشود. تعاریف روشنی از انچه رفتار حرفه ای در بردارد، دارای اهمیتی یکسان با اصول فردی بوده و مشخص کننده درستی هر شغل است که به عنوان حرفه شناخته می شود. از آنجا که اصول اعتماد و درستی افراد حرفه ای در جامعه در راستای عمل به ان شناخته شده است، ویژگی مورد انتظار بزرگتری از سوی جامعه که همان نوع دوستی می باشد، نقش اساسی در تعریف حرفه ای بودن را ایفاء می نماید(12) .
حرفه ای بودن با توجه به نقشی که در جامعه ایفاء می کند:
این دیدگاه به جای ویژگی های حرفه ای گری بر نقشی که افراد حرفه ای در جامعه ایفا می کنند تأکید می نماید. با استفاده از این دیدگاه، تعریف حرفه ای بودن گسترش یافته و در برگیرنده نقش حرفه ای ها در جامعه میباشد. حرفه ای بودن در نقش خود، توجهات را از ویژگی و رفتارهای افراد به نقش کلی افراد حرفه ای جلب می کند. فرض بر این است که افراد حرفه ای گروه ها، بر طبق علائق عمومی رفتار می کنند و به همین دلیل رفتار آنها قانونی است و عملکردهایشان از سوی عموم و بدنه های حرفه ای موشکافی می شود. رفتارهای غیر حرفه ای از سوی هر یک از افراد، تاثیر بدی بر کلیت حرفه دارد و در نهایت منجر به فقدان باور عمومی و احتمالاً لغو و یا محدودیت وضعیت تنظیم شده حرفه از سوی دولت می گردد. بنابراین، مؤسسات حرفه ای به دانشجویان پزشکی که زندگی را وقف استانداردهای عالی و اطاعت صرف از کدهای اخلاقی و رفتار حرفه ای می کنند، علاقه مند می باشند. اگر این امر، موفقیت آمیز صورت بگیرد، علائق عمومی و حرفه فردی و حرفه به عنوان کلیت ظهور می یابند(13) .
حرفه ای بودن به عنوان ساختار اجتماعی
طبق این دیدگاه هویت حرفه ای ها به صورت اجتماعی ساخته می شود و از طریق ساختار سازمانی مورد حمایت قرار می گیرد. به عبارتی دیگر طبق این دیدگاه حرفه ای بودن به عنوان وسیله ای که حرفه پزشکی از طریق آن، امتیاز انحصاری خود در مقابل دیگر حرفه های پزشکی را حفظ می نماید تعریف میشود. برای مثال تلاش عینک سازان، پرستاران و غیره در راستای جدا کردن حرفه ی خود از “تحت قلمرو بودن حرفه ی پزشکی” نمونه ای از کاربرد این دیدگاه می باشد. افراد حرفه ای در زمینه های ارائه شده، در واکنش خود به نیازها، رفتار و توجهات خود به برخی از مردم نسبت به دیگران متمایز می باشند، و قدرت خود را برای تعریف قانونمندترین نیازهای جامعه، حفظ می نمایند و بنابراین توجهات و مراقبت های آنها ارزشمند است(14) .
این درک از حرفه ای بودن، نگاهی بسیار متفاوت نسبت به عناصر و موارد موجود در آنها به همراه دارد. جامعه شناسان معتقد به این دیدگاه، در راستای درک رفتار حرفه ای، فعالیت هائی انجام میدهند که به اندازه اهداف سیاسی و اقتصادی سازمانهای حرفه ای و سازمان های مراقبت پزشکی و تمرکز بر رفتارهای خاص و ویژگی های فردی، مهم می باشد. علاوه بر این، آنها بر روی چگونگی تجربه کردن حرفه ای بودن، نه تنها توسط خود افراد حرفه ای بلکه توسط بیماران، خانواده های آنها و در مقیاس بزرگتر از سوی دیگر جوامع پزشکی، تمرکز می کنند(15) .
حرفه ای بودن به عنوان وسیله ای برای کنترل اجتماعی
تاکید این دیدگاه بر ارتباط بین حرفه ای بودن و موضوعاتی چون قدرت کنترل بی عدالتی های اجتماعی می باشد. برای مثال حرفه ای بودن را وسیله ای برای کنترل “تولید دانش” می دانند این امر از مبحث قسمت قبل فراتر است. در اینجا، “تولید دانش”، توجهات را به سمت توانائی حرفه برای تعریف و کنترل آنچه فرای مفاهیم اساسی گسترده مانند آنچه در برگیرنده سلامتی، بیماری و درمانی می باشد، جلب می کند(14) . مهمترین موضوع مورد توجه، آنچه در برگیرنده حرفه ای بودن است نمی باشد، بلکه فردی است که قادر به تصمیم گیری در مورد تعریف و چرائی آن است. به عنوان مثال در دندانپزشکی، ایدئولوژی جنسیتی و ارتباطات رشته در اواخر قرن نوزدهم و بیستم که از سوی رهبران این رشته مورد استفاده قرار گرفته است، نه تنها نقش های حرفه ای و ادعاهای اصولی آنها در مورد امتیاز حرفه ای را تعریف نموده است، بلکه ارتباط دندانپزشکان با بیماران و جامعه را نیز تعیین نموده و شکل بخشیده است. او بر این باور است که ویژگی های فرهنگی مرتبط با طبقه متوسط هر دوره، برای ساخت آنچه به معنای دندانپزشک می باشد، مورد استفاده قرار می گیرد، و مهمتر از آن رسوم طبقه متوسط به طور گسترده در طول قرن بیستم، دست نخورده باقیمانده است.
تهدیدهای متوجه حرفه ای گری در دندانپزشکی
همانطور که قبلاً اشاره گردید، مفهوم اصلی حرفه ای گری، تقدم منفعت بیمار به منافع فردی است. لازمه احراز چنین ویژگی، غلبه بر چالش های دشواری است که کمترین آن ماهیت خود انسان است.
پژوهشهای علوم اجتماعی نشان داده است که انسان ها، مانند سایر موجودات زنده در پی منافع فردی خود هستند. حتی زمانی که افراد تلاش میکنند از چنین ویژگی پرهیز نمایند، قضاوت آنها به طور ناخودآگاه و غیرعمد تحت تأثیر چنین ویژگی قرار میگیرد. برای غلبه بر چنین تمایل درونی، نیاز به تأثیرات قوی اجتماعی است(16) . پزشکان و دندانپزشکان معمولاً در ترکیب چنین مانع درونی با نیاز به برآورده کردن انتظارات حرفه ای گری، خود را با شرایطی مملو از اغوا و وسوسه مواجه می‏بینند. به عنوان مثال، خلوت بودن اتاق معاینه، میزان تفاوت بین قدرت و نفوذ دندانپزشک و بیمار، و تعداد قابل توجهی از موقعیتهای اغواکننده مالی می‏تواند به عنوان عاملی برای تصمیمات غیرحرفه ای باشد.
علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، یک سری واقعیت های زمان معاصر نیز می‏تواند به عنوان عوامل تهدید کننده حرفه ای گری محسوب شود. به عنوان مثال، اگر دندانپزشکان قدیمیتر، به دلیل احترام و موقعیت حرفه دندانپزشکی آن را انتخاب می کردند و ترجیح میدادند با این انتخاب خود رئیس خود باشند، چنین انتظاری برای بسیاری ازدندانپزشکان، به دلیل محدودیت های جوامع امروزی بی نتیجه مانده است. به عنوان مثال اجبار برای تطابق با بسیاری از تغییرات بعضاً ناخوشایند، باعث میشود دندانپزشکان احساس کنند انتظاراتی که آنان در بدو ورود به دندانپزشکی داشته اند برآورده نشده است. چنین انتظارات برآورده نشده و ناکامی حاصل از آن موجب ناامیدی شده و در نتیجه پایبندی به تعهدات حرفه ای گری را مشکل میسازد(17) . یکی از دیگر تهدیدها به حرفه ای گری، تعارض بین نقش آموزش و مراقبت است. زمانی که دانشجویان توسط اساتید مجبور میشوند که بین نقش یادگیرنده و نقش مراقبت کننده یکی را انتخاب کنند، حرفه ای گری مورد تهدید قرار میگیرد(18) .
بیشتر خطاهایی که در حرفه ای گری رخ میدهد و توسط دانشجویان گزارش شده است در3 دسته قرار میگیرد: تعارض بین آموزش و مراقبت از بیمار، پیشی گرفتن مسئولیت حرفه ای بر توانمندی، و مراقبت از بیمار با کیفیت زیر استاندارد(18) .
مانع دیگری که به وسیله دندانپزشکان امروز بر سر راه حرفه ای گری تجربه میشود، ورود تجارت به حرفه دندانپزشکی است. اخلاق دنیای تجارت، تهدید کننده اخلاق حرفه ای گری است(17) . حتی با مقایسه واژه هایی که در این دو بکار رفته به آسانی میتوان تفاوت اساسی بین تجارت و پزشکی را متوجه شد. حرفه ای که به جای اطمینان از اینکه افرادی که به آنان خدمت میکند مورد اولویت هستند و بهزیستی آنان حفظ میشود، به موارد دیگری اولویت بدهد، فقط نام حرفه را به دوش میکشد. دندانپزشکان اگر آگاهانه یا ناآگاهانه این دیدگاه را بپذیرند که دندانپزشکی فقط یک شغل است مانند مشاغل دیگر، و بر اساس این دیدگاه عمل کنند در واقع هویت خود به عنوان افراد حرفه ای را دچار خدشه نموده اند. چالشی که دندانپزشکان در محافظت از سیستم های ارزشی حرفه ای گری از قبیل رابطه بین دندانپزشک و بیمار در برابر تجارت با آن مواجه هستند، با خدمتی که تجارت به سیستم مدیریتی دندانپزشکی میکند، روز به روز مشکل تر میشود. تکنیک های تجارت توانسته اند در بهبودی ارائه خدمات پزشکی کمک های شایانی بنمایند اما این کمک ها نمیتواند توجیهی برای جایگزین کردن اخلاق تجارت به جای اخلاق حرفه ای گری باشد(17) .
یکی دیگر از تهدیدهای حرفه ای گری، فشار از طرف همکاران است. پایبند بودن همکاران به اصول حرفه‏ای‏گری میتواند به عنوان عامل تقویت کننده برای سایر همکاران باشد. عکس این حالت هم صادق است. اگر یکی از همکاران بیمارستانی به طور مکرر استاندارهای حرفه ای گری را زیرپا بگذارد، قبح این کار شکسته شده و دیگران وقتی می بینند یک عمل ضد حرفه ای را همه انجام میدهند، آنها هم مانعی برای انجام عمل مشابه نمی بینند.
تأثیر مشابهی میتواند در مورد دانشجویان وجود داشته باشد. تجارب منفی از رفتارهای حرفه ای، استرس های غیر ضروری در محیط های بیمارستانی، و تهدید و تحقیر دانشجویان موارد شایعی هستند که میتوانند عوارضی هم برای دانشجویان و هم برای بیماران به دنبال داشته باشند. نکته اینجاست که زمانی که دانشجویان چنین موارد و مشکلاتی را مطرح نمیکنند، این خطر را خواهد داشت که چنین مواردی را مجاز میدانند و در آینده ممکن است مرتکب رفتارهای غیر حرفه ای شوند(19) .
نقش دانشگاه های علوم پزشکی در حفظ و ارتقاء حرفه‏ای‏گری
با در نظر گرفتن تهدیدهای موجود بر سر راه حرفه ای گری در پزشکی، و لزوم مقابله با این تهدیدها برای حفظ استانداردهای حرفه ای گری، دانشگاه های علوم پزشکی مسئولیت بزرگتری در قبال جامعه به عهده خواهند داشت که اطمینان حاصل کنند نسل آینده دندانپزشکان از توان کافی برای مقابله با این تهدیدات برخوردار هستند. برای مقابله با چنین تهدیداتی دانشکده های دندانپزشکی و موسسات آموزشی باید در سه حیطه کار کنند: بهبود فرایندهای گزینش دانشجویان دندانپزشکی، بهبود آموزش رسمی دانشجویان، پاکسازی محیط های آموزشی از عملکردهای غیر حرفه ای.
بهبود فرایند گزینش دانشجویان دندانپزشکی
با توجه به اینکه عملاً تمام دانشجویانی که به دانشکده دندانپزشکی وارد میشوند به جز موارد نادری، همگی فارغ التحصیل خواهند شد، پذیرش به دانشکده دندانپزشکی معادل خواهد بود با پذیرش به حرفه دندانپزشکی. کمیته های پذیرش دانشجو در کشورهای خارج، و کنکور در کشور ایران، فقط بر جنبه های دانشی افراد برای پذیرش به این رشته تأکید دارند. این که تعداد بسیار کمی از دانشجویان دندانپزشکی در برخورد با حجم وسیع محتوای درسی و امتحانات دوره دندانپزشکی، با مشکل مواجه میشوند، دلیل این است که معیارهای ورود از نظر دانشی مشکلی نداشته است. اما در مقابل، ابزارهای معتبر بسیار کمی برای پیشگویی ظرفیت دانشجویان در ایجاد و تقویت شخصیتی متناسب برای پرداختن به حرفه دندانپزشکی و کسب ویژگی های حرفه ای گری وجود دارد. معدود بودن چنین ابزارهایی، باعث شده است که کمیته های جذب دانشجو درکشورهای دیگر، بر این نکته تأمل کنند که به جای توجه به ویژگیهای غیر شناختی که بیشتر نشان دهنده ظرفیت بالقوه یک دانشجو برای تبدیل شدن به یک “پزشک خوب” است، به ویژگی های شناختی و دانشی تأکید بیش از حد داشته اند. برای پاسخگویی به این مشکل، برخی دانشگاه ها، حداقل نمره‏ای برای آزمون دانشی که نشان دهنده آمادگی کافی آنان باشد، در نظر میگیرند و سپس تمام متقاضیانی که این حداقل نمره را کسب کرده اند از نظر شخصیتی و ویژگیهای لازم مورد ارزشیابی قرار میدهند. مثال هایی از چنین ارزشیابی عبارتند از بررسی اظهارات شخصی که دانشجو در فرم تقاضانامه خود در قسمت در نظر گرفته شده مرقوم نموده است، استفاده از مصاحبه کنندگان آموزش دیده، و بهره گیری از سناریوهای طراحی شده در حین مصاحبه ها(20) .
بهبود آموزش در حرفه ای گری
دانشکده های دندانپزشکی موظف هستند که اطمینان حاصل کنند برنامه های آموزشی طراحی شده آنان، به طور آشکاری در پرورش و ایجاد ویژگی های حرفه ای گری در دانشجویان نقش دارد. به عبارت دیگر، پرورش ویژگی های حرفه ای گری باید جزو اهداف آموزشی دانشکده دندانپزشکی قرار گیرد. در این راستا، نقش حیاتی آموزش اساتید نباید دست کم گرفته شود(21) . دانشکده های دندانپزشکی باید آموزش رسمی حرفه ای گری هم در رابطه با ارزش های حرفه ای و هم در رابطه با منطق شناختی حفظ و ارتقای حرفه ای گری را در برنامه درسی خود تلفیق نمایند.
برخی از دانشکده های پزشکی برای جبران کمبود تجارب بالینی دانشجویان در 2 سال اول، تیم های یادگیری گروه کوچک را در طول برنامه درسی در نظر گرفته اند(22) . چنین رویکردی، اساتید را قادر میسازد که اصول یادگیری بزرگسالان را که عبارتند از: پاسخ به نیاز یادگیرندگان، یادگیری با محوریت زندگی، یادگیری خودراهبر، و انعطاف پذیری در قبال سبک های مختلف یادگیری، بکار گیرند. این گروه های کوچک یادگیری به صورت تیپیک به یادگیری ارتباط بین پزشک و بیمار، حساسیت فرهنگی و مهارتهای ارتباطی میپردازند(17) .
سایر مثالها در ارتباط با اجراء برنامه درسی آشکار که بر حرفه ای گری تمرکز دارند، عبارتند از: دروسی در تاریخچه دندانپزشکی با تأکید بر تحول در مفهوم حرفه ای گری، بحث های مبتنی بر مورد در گروه های کوچک در مورد رفتارهای حرفه ای و رفتارهای غیرحرفه ای، سمینارهای تحلیلی بر نوشتارهای علوم انسانی، موقعیت هایی که دانشجویان بیماران را در طول تحصیل پیگیری میکنند با تأکید بر ارتباط بین دندانپزشک و بیمار، و موقعیتهایی که دانشجو در فعالیت های اجتماعی که در آن مسئولیت های حرفه ای گری پررنگ است، شرکت میکنند(23) .