برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

تاکنون پژوهشهای زیادی درباره روشهای پیشبینی متغیرهای اقتصادی صورت گرفته است. الگوهای سریزمانی اغلب برای پیشبینیهای کوتاهمدت مورد استفاده قرار میگیرند و سعی میکنند تا رفتار یک متغیر را بر اساس مقادیر گذشته آن متغیر (و احتمالا مقادیر گذشته سایر متغیرهایی که مایلیم آنها را پیشبینی کنیم) توضیح دهند. این الگوها قادرند این امکان را فراهم آورند که حتی درمواردی که الگوی اقتصادی زیر ساختی نامشخص دارد پیشبینی دقیقی را از متغیر موردنظر ارایه کنند. الگوهای سریزمانی برخلاف الگوهای اقتصاد سنجی تنها از داده های آماری برای پیش بینی سود میجویند و توجهی به مبانی نظری تئوریهای اقتصادی ندارند. الگوهای سریزمانی تکمتغیره تنها مقادیر فعلی یک متغیر را به مقادیر گذشته آن و مقادیر خطاهای حال و گذشته ارتباط میدهند. الگوهای سری زمانی چندمتغیره سعی میکنند تا رفتار یک متغیر را بر اساس مقادیر گذشته آن و تعدادی از متغیرهای مختلف دیگر بهصورت همزمان توضیح دهند. در این پژوهش از سریهای زمانی تکمتغیره برای پیشبینی 5 سال آینده میزان واردات برنج استفاده شده است. دادههای لازم از این محصول طی دوره زمانی 1360 تا 1391 بهصورت سالانه بهصورت قیمت Fob از سالنامههای آمار بازرگانی خارج ایران طی سالهای مختلف گردآوری شدهاست.
در مطالعه حاضر با توجه به میزان واردات برنج طی سالهای گذشته و با بهرهگیری از دو روش ARMA یا ARIMA و هالت- وینترزغیر فصلی، میزان واردات برنج برای 5 سال آینده پیشبینی و برآورد شدهاست.
فصل اول
کلیات و طرح پژوهش
1-1 مقدمه
با توجه به رشد روزافزون جمعیت کشورها ومحدود بودن منابع تولیدی، تامین موادمصرفی مورد نیاز جامعه به عنوان یکی از ضروریترین عوامل در کسب استقلال اقتصادی است. تجارت خارجی یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی در کشورهای در حال توسعه است و در این بخش واردات دارای اهمیت بسیاری است از یکطرف به عنوان یکی از عوامل رشد و تولید ناخالص داخلی و از طرف دیگر بهعنوان یکی از اقلام مهم تراز پرداختهای هر کشور محسوب میشود. در تجارت خارجی اقتصاد ایران واردات از مقولاتی است که اهمیت و جایگاه آن دایما گسترش پیدا کرده است از این رو هر تغییر و تحولی که در واردات کشور رخ دهد در فرآیند تولید، رشد و توسعه تاثیر بهسزایی خواهدداشت با توجه به این امر و با عنایت به وابستگی ساختاری بخشهای مختلف اقتصاد ایران به واردات شناخت ابعاد این مساله بسیار حایز اهمیت است.
هدف از این پژوهش پیشبینی میزان واردات برنج با استفاده از دادههای میزان واردات برنج برای سالهای گذشته که از سالنامههای آمار بازرگانی خارجی ایران گردآوری شده و با استفاده از دو روش باکس جنکینز و هالت وینترز غیر فصلی برای 5 سال آینده است.
1-2 بیان مساله (تعریف موضوع پژوهش)
تجارت خارجی یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی درهر کشوری و بهخصوص در کشورهای در حال توسعه است و در این بخش واردات دارای اهمیت بسیاری است. از یک طرف بهعنوان یکی از عوامل رشد و تولید ناخالص داخلی و از طرف دیگر به عنوان یکی از اقلام مهم تراز پرداختهای هر کشور محسوب میشود. در تجارت خارجی اقتصاد ایران واردات از مقولاتی است که اهمیت و جایگاه آن دائما گسترش پیدا کرده است از این رو هر تغییر و تحولی که در واردات کشور رخ دهد در فرآیند تولید، رشد و توسعه تاثیر بهسزایی خواهد داشت با توجه به این امر و با عنایت به وابستگی ساختاری بخشهای مختلف اقتصاد ایران به واردات شناخت ابعاد این مسئله بسیار حایز اهمیت است.
برای برنامه ریزی صحیح در مورد میزان ارز تخصیصی، روند سرمایه گذاری در احداث واحدهای جدید صنعتی، میزان مصرف این محصولات و بسیاری از سیاستگذاریهای صنعتی و غیر صنعتی، پیش بینی در مورد میزان واردات برنج در آینده بسیار مهم است. زیرا در هر سیاستگذاری مبنای عمل صرفا وضع موجود نبوده، بلکه پیشبینیهای کوتاهمدت و بلندمدت از متغیرهای مورد مطالعه نیز جزو شاخصهای تاثیر گذار است.
چالشهای موجود در پیشبینی متغیرهای سری زمانی عمدتا متاثر از تحول روشها و ابزارهای ارایه شده برای پیشبینی بوده است. بهطوریکه اهمیت پیشبینی متغیرهای سریزمانی باعث تنوع و گستردگی ابزارها شدهاست. البته باید دقت کرد که بسته به ماهیت دادههای موجود، تناسب و قدرت پیشبینی این ابزارها با یکدیگر متفاوت است. اما آنچه در نگاه اجمالی مطالعات قابل استنباط است، مقایسه قدرت پیشبینی روشهای مختلف، بر اساس برخی معیارها است. روشهای پیشبینی بسته به اینکه به چه میزان روشهای ریاضی و آماری در آنها بهکار رفته باشد، به روشهای کمی و کیفی تقسیم میشوند. در روشهای کمی دادههای مربوط به گذشته با هدف پیشبینی ارزش آتی متغیر مورد نظر با استفاده از روشهای آماری و ریاضی تحلیل میشود، از سوی دیگر روشهای کیفی دربر دارنده تخمین ذهنی از طریق عقاید متخصصان هستند.
در پژوهش حاضر به دلیل توانایی بالای روشهای کمی در پیشبینی متغیرهای اقتصادی، جهت پیشبینی واردات برنج، از یک روش رگرسیونی (باکس جنکینز) و یک روش غیر رگرسیونی (هالت وینترز غیرفصلی) استفاده شده است. و به دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که آیا واردات برنج پیش بینی پذیر است؟ و بهترین روش برای پیش بینی میزان واردات برنج کدام است؟
1-3 اهمیت و ضرورت موضوع پژوهش
  براساس تازه‌ترین آمار گمرک ایران در سال گذشته واردات برنج به کشور از نظر وزنی 14.96 درصد کاهش یافت اما از نظر ارزشی با رشد 4.21 درصدی مواجه شد.
برنج در سال گذشته از نظر ارزشی سهمی معادل 2.03 درصد از کل واردات کشور را به خود اختصاص داد. هند اصلی‌ترین مبدا واردات برنج ایران در سال 1390 بود. به طوری که سهم این کشور از واردات برنج ایران از نظر وزنی و ارزشی به ترتیب به 67.46 و 72.06 درصد رسید. در سال قبل حدود 870 هزار تن برنج به ارزش تقریبی 943 میلیون دلار از هند وارد ایران شد.
امارات و پاکستان نیز به ترتیب از نظر وزنی 13.15 و 10.45 درصد از واردات برنج ایران را به خود اختصاص دادند. 8.94 درصد از واردات برنج ایران در سال گذشته نیز از طریق دیگر کشورها انجام شد.
ازآنجا که پیشگویی وقایع آینده در فرآیند تصمیمگیری نقش عمدهای ایفا میکند، بنابراین پیشبینی برای بسیاری از سازمانها و نهادها حائز اهمیت است. به علاوه پیشبینی متغیرهای اقتصادی نقش موثری در سیاستهای تولید کنندگان دارد، چرا که تولیدکنندگان سیاستهای خود را نه فقط بر اساس وضع موجود، بلکه بر مبنای پیشبینی کوتاه و بلندمدت از متغیرهای کلیدی تدوین میکند و به مورد اجرا میگذارد. بنابراین دقت پیشبینی این متغیرها، صرفنظر از درستی و تناسب سیاستها با وضع موجود، از جمله رموز موفقیت این سیاستها به شمار میآیند (طرازکار، 1384: 57).
برنج بعد از گندم مهمترین منبع تامین کننده غذای کشور ما است. مقدار تولید شلتوک کشور سالانه حدود 16/3 میلیون تن با ضریب تبدیل 64 درصد (تبدیل شلتوک به برنج سفید) حدود 2/2 میلیون تن برنج و متوسط مصرف سرانه 40-37 کیلوگرم در سال است. در ایران سالانه حدود 2 میلیون تن برنج سفید تولید میشود، بیش از 22 درصد برنج سفید تولید شده شکسته شده و خسارت زیادی بر اقتصاد کشاورز و کشور وارد میشود. زیان ناشی از خرده برنج در کشور سالانه بیش از 1497 میلیارد ریال تخمین زده شده است.
با توجه به مصرف بالای برنج داخل کشور و محدودیت تولید این منبع غذایی اصلی سبد مصرف ایرانی کمبود برنج داخلی سالانه از طریق واردات از کشورهایی مانند هند، پاکستان، تایلند و… تامین میشود. بنابراین پیشبینی میزان واردات این محصول میتواند وزارت بازرگانی، گمرک، و سایر ارگانهای مربوطه را در سیاستگذاری برای تخصیص ارز و سایر برنامهریزیها یاری کند.
1-4 هدفهای پژوهش
مقایسه دو روش مختلف پیش بینی کمی رگرسیونی و غیر رگرسیونی بر اساس معیار های مختلف
پیش بینی میزان افزایش یا کاهش واردات محصول مورد مطالعه
تعیین مدل مناسب پیش بینی با دقت قابل قبول برای پیش بینی کوتاه مدت میزان واردات محصول مورد مطالعه
1-5 سوالات پژوهش
آیا روش رگرسیونی پیش بینی واردات در مقایسه با روش غیر رگرسیونی از دقت بیشتری برخوردارند؟
دسته بندی : علمی