برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه

فصل دوم- مبانی نظری امکان‌سنجی و پژوهش‌های پیشین
2-1- امکان‌سنجی
مطالعه امکان‌سنجی ابزاری برای کمک به بنیان‌گذار پروژه در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری می‌باشد، که شامل بخش‌های آشنایی با طرح، مطالعه بازار، مطالعات فنی و برآورد امکانات زیربنایی طرح، برآورد سرمایه‌گذاری طرح، برآورد هزینه‌های تولید و ارزش فروش سالانه طرح و تعیین شاخص‌های مالی و اقتصادی طرح است و در کل تجزیه و تحلیل یک پروژه را امکان‌سنجی گویند.
روش‌های تصمیم‌گیری، برای ارزیابی و بهینه‌سازی پروژه‌های معدنی، برنامه‌ها و عملیات اجرایی و موقعیت‌های سرمایه‌گذاری در هر دو بخش خصوصی و دولتی بکار گرفته می‌شوند. در پروژه‌های بخش خصوصی ماکزیمم شدن منافع از موضع سرمایه‌گذار مورد توجه قرار می‌گیرد و ممکن است منافع یا ضررهای اجتماعی طرح کمتر مورد توجه باشد، در حالیکه در پروژه‌های دولتی، از آنجا که هدف از سرمایه‌گذاری افزایش رفاه حال عموم مردم می‌باشد، منافع و ضررهای عمومی یک سرمایه‌گذاری مورد توجه قرار می‌گیرد.
در فرایند تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری در یک طرح معدنی، بعد از جمع‌آوری اطلاعات در مورد شاخص‌های زمین‌شناسی، برنامه‌های مهندسی برای استخراج و تولید، سرمایه و هزینه‌های عملیاتی ناشی از بکارگیری این برنامه‌ها، پیش‌بینی بازار کانی‌ها و سیاست‌های دولت در رابطه با معدن؛ با کمک روش‌های ارزیابی اقتصادی به برآورد شاخص‌های اقتصادی پرداخته می‌شود.
پروژه‌های انجام شده در صنعت معدنکاری با هدف به حداکثر رساندن ارزش اقتصادی است، این صنعت به دلیل نا‌اطمینانی در قیمت کالا، که به طور مستقیم بر درآمد اثر دارد و این حقیقت که هزینه‌های سرمایه‌ای بسیار زیادی برای استخراج، تولید و حمل و نقل مورد نیاز است، معمولا با درجه بالایی از ریسک روبرو است، با توجه به ریسک بالا و خطر عدم بازگشت سرمایه در پروژه‌های معدنی، امکان‌سنجی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این مطالعات به عنوان اولین مرحله پروژه معدنی از پی‌جویی اکتشاف آغاز و تا زمان بهره‌برداری ادامه پیدا می‌کنند، که در مراحل اولیه با اطلاعات محدود زمین‌شناسی و بالطبع با دقت کمی انجام می‌شود و افزایش دقت در جمع‌آوری اطلاعات لازم، کارایی تصمیم‌گیری روش آنالیز را افزایش می‌دهد. در مبحث امکان‌سنجی، ادامه یا توقف پروژه معدنی در چندین مرحله مورد بررسی قرار می‌گیرد. ممکن است یک پروژه در بخش اکتشافی متوقف شود چرا که هر چه مطالعات تفضیلی‌تر می‌شوند، هزینه‌های آن نیز افزایش می‌یابد، لذا تصمیم‌‌گیری برای توقف پروژه در همان مراحل ابتدایی به کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند.
روش‌های ارزیابی اقتصادی بکار رفته در این طرح شامل ارزش فعلی خالص، نسبت ارزش فعلی خالص، نرخ بازده داخلی، نرخ بازده داخلی تعدیل شده، نسبت سود به هزینه و دوره بازگشت سرمایه می‌باشند.
2-2- روش ارزش فعلی خالص(NPV)
ارزش فعلی خالص پروژه، به عنوان ارزش بدست آمده ناشی از تنزیل جداگانه جریان‌های نقدی برای هر سال، در تمام طول پروژه و با نرخ تنزیل ثابتی که حاصل میانگین وزنی نرخ‌های مختلف بازدهی فعالیت‌های گوناگون اقتصادی در جامعه است که تاثیر مستقیم از نرخ بهره بازار می‌پذیرد، تعریف شده است.
چنانچه برای پروژه‌ای مقدارNPV مثبت و حتی برابر با صفر باشد، پروژه اقتصادی است و در غیر اینصورت آن پروژه غیر اقتصادی است.
این روش اساس محاسبه بعضی از روش‌ها نیز می‌باشد، مثلا با برابر صفر قرار دادن فرمول NPV و محاسبه مقدار r، نرخ بازگشت سرمایه بدست می‌آید و یا با مساوی صفر قرار دادن NPV و محاسبه مقدار t، دوره بازگشت سرمایه بدست آمده و استفاده از آن روش میسر می‌شود.
2-3- نسبت ارزش فعلی خالص (NPVR)
از تقسیم ارزش فعلی خالص(NPV) به ارزش فعلی سرمایه‌گذاری مورد نیاز(PVI)، نسبت ارزش فعلی خالص حاصل می‌شود و نرخ بازده تنزیل شده‌ای را بدست می‌دهد که برای مقایسه جایگزین پروژه‌ها بکار می‌رود.
2-4- نرخ بازده داخلی (IRR) و نرخ بازده داخلی تعدیل شده(MIRR)
نرخ بازده داخلی، نرخ تنزیلی است که تحت آن بین درآمدها و هزینه‌ها تعادل برقرار می‌شود، طی آن ارزش فعلی خالص، ارزش آتی و یا ارزش سالیانه جریان نقدی برابر صفر است و نشان‌دهنده حداکثر نرخ بهره‌ای است که می‌توان پرداخت کرد بدون آنکه پروژه دچار ضرر اقتصادی شود.
ملاک اقتصادی بودن در این روش، مقایسه نرخ بدست‌ آمده با حداقل نرخ جذب‌کننده بهره‌برداری (MARR) می‌باشد، اگر مساوی یا بزرگتر از آن باشد طرح پذیرفته می‌شود و چنانچه کوچکتر از آن باشد طرح پذیرفته نمی‌شود.
در بعضی از طرح‌ها ممکن است تعداد جواب‌های بدست آمده برای i بیش از یک مورد باشد، این حالت وقتی پیش می‌آید که بیش از یکبار تغییر علامت در توزیع جریان نقدینگی وجود داشته باشد، در چنین شرایطی انجام ارزیابی اقتصادی پیچیده می‌باشد زیرا امکان دارد هیچ یک از این مقادیر، نرخ بازگشت واقعی نباشند، در این مواقع چنانچه استفاده از روش IRR ضروری نباشد، بهتر است از سایر روش‌ها استفاده کرد.
نحوه محاسبه نرخ بازده داخلی تعدیل شده به این صورت است:
که در آن n تعداد سال‌های عمر پروژه است و q خارج‌قسمت تقسیم جریانات نقدی ورودی تنزیل شده به آخر پروژه توسط نرخ بهره سرمایه‌گذاری مجدد، بر ارزش فعلی جریانات نقدی خروجی پروژه که بر اساس نرخ بهره استقراض تنزیل شده‌اند، می‌باشد. نرخ بازده داخلی تعدیل شده شاخص صحیح‌تری از قابلیت سودآوری طرح می‌باشد.
2-5- نسبت فواید به هزینه‌ها((BCR
در این روش با محاسبه فواید، ضررها و هزینه‌های اجرای پروژه در طی دوره‌های زمانی مختلف و محاسبه ارزش حال این اقلام، نسبت ارزش فعلی فواید یک طرح تقسیم بر ارزش فعلی هزینه‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهند، و معمولا یک روش تحلیلی بنیادی در بررسی پروژه‌های بخش عمومی می‌باشد زیرا که در فعالیت‌های دولتی سودآوری هدف اصلی انجام طرح نمی‌باشد، بلکه فواید عمومی یک طرح برای تصمیم‌گیری و اجرا مورد توجه قرار دارد.
چنانچه این نسبت بزرگتر از عدد یک باشد، اجرای پروژه اقتصادی است و در صورت کوچکتر از یک بودن اجرای پروژه غیر اقتصادی است و اگر برابر با عدد یک باشد پروژه در نقطه سربه‌سری اجرا می‌شود.
2-6- دوره بازگشت سرمایه