برای جستجو در بین هزاران پایان نامه در موضوعات مختلف     

      و دانلود متن کامل آنها با فرمت ورد اینجا کلیک کنید     

 
دانلود پایان نامه
بنقل از رستمی ، ولی و حسینی پور ، سید مجتبی ، نظارت مالی بر موسسات و نهاد های عمومی غیر دولتی ، فصلنامه حقوق ، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دوره 39 ، شماره 4 ، زمستان 1388 ، ص 193 )
در برخی متون بین المللی از اینگونه از نهاد ها به سازمان های مردم نهاد نیز تعبیر می شود و در تعریف آن این چنین آورده اند که سازمان های مردم نهاد ، سازمانی است که مستقیماً بخشی از ساختار دولت محسوب نمی شود اما نقش بسیار مهمی بعنوان واسطه بین فرد فرد مردم و قوای حاکم و حتی خود جامعه ایفاء می کنند .
گزارش تهیه شده توسط سازمان ملل در سال 1995 نشان می دهد که د رآن زمان قریب 29000 سازمان مردم نهاد بین المللی وجود داشته است . که تعداد سازمان های مردم نهاد داخلی کشورها حتی از این رقم نیز بالاتر بوده است . بنحوی که در این گزارش آمده است حدود دو میلیون سازمان غیر دولتی فقط در ایالات متحده مشغول به فعالیت هستند .
سازمان هایی چون صلیب سرخ جهانی ، دیدبان حقوق بشر ، سازمان عفو بین الملل و سازمان هلال احمر در ایران از جمله سازمان غیر دولتی و به تعبیری سازمان های مردم نهاد ، می باشند که انجام برخی وظایف دولتی و نظارت های حکومتی را در سطوح بین المللی و یا در سطوح داخلی بر عهده گرفته اند .
اقتدار اصناف در ایران و چالش های پیش رو
در آستانه روز اصناف یعنی یکم تیرماه قرار داشته و به نظر می رسد بایستی به بهانه این روز، جایگاه اصناف ایران در حوزه های مختلف مورد بحث وبررسی صاحب نظران قرار گیرد .بدیهی است تولید فکر و مباحث نظری در مورد اصناف زمینه های نیل به آمال این قشر عظیم کشور یعنی داشتن جایگاه قانونی قدرتمند و موثر در مدیریت کشور که خود از الزامات جامعه مدنی و جمهوریت نظام است ، را هموار خواهد نمود ..در واقع بیش از 35 درصد از مردم ایران صنفی هستند و از این طریق ارتزاق دارند لذا اصناف و بازار به عنوان یکی از قدیمی ترین نهادهای مدنی کشور از دیرباز نقشی اساسی در عرصه های مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه ایران داشته اند، به گونه ای که حمایت و پشتوانه اقتصادی آنها در تامین هزینه های جنگ تحمیلی انکار ناپذیر است، اما سئوال اساسی این است که چه عامل یا عواملی سبب کاهش نفوذ اصناف در کشور شده است؛ لذا نگارنده بر این اساس برآن است تا موضوع فوق را از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار دهد. (فریزبی1384)
سیدهاشم قندی، یکی از کسبه معتمد بازار را فلک کردند. او و پسرش از تجار قند بودند. در آن ایام به دلیل حمله متفقین، قند کمیاب شده و بازاریان، آن را به چند برابر قیمت می فروختند. حاکم تهران، علاءالدوله به خاطر گرانی قیمت قند دستور داد که 17 نفر از تجار را تحت الحفظ به دارالحکومه بیاورند. چهار نفر از این 17 نفر از تاجران تراز اول بودند. علاءالدوله به سیدهاشم قندی و مابقی تجار اخطار کرد که چنانچه قند را به نرخ سابق نفروشند، آنان را تنبیه می کند. سیدهاشم زیر بار حرف حاکم تهران نرفت و قند را به قیمت روز فروخت. علاءالدوله نیز تاب نیاورد و سیدهاشم و پسرش را در مقابل بازار فلک کرد. تجار که این اقدام را توهین به تمام کسبه دانستند، بر سر کار خود نرفتند. بازار یکپارچه تعطیل شد. کاسبان تهران برای اینکه قدرت خود را نشان دهند در مسجد شاه تحصن کردند و به همراه علما غائله مشروطه را علم کردند. تحصن و اعتراض کسبه و علما کار را بدان جا کشاند که مظفرالدین شاه تن به خواسته معترضان داد و سند مشروطه را امضا کرد.تاثیر سیاسی اصناف ایران فقط به دوره مشروطه ختم نمی شود(مدنی،1377). آنان چه قبل از مشروطه و چه بعد از آن نقش تعیین کننده ای در نظام سیاسی ایران داشتند. اصناف در جنبش ملی شدن صنعت نفت، قیام پانزده خرداد و مبارزات دوران انقلاب اسلامی و فروپاشی نظام شاهنشاهی بسیار مثمر ثمر بودند. با این حال پس از انقلاب اسلامی و گذشت 26 سال حضور در متن حکومت، نقش شان در ساختار حکومتی کمرنگ شده، به گونه ای که قدیمی ترین نهاد مدنی ایران آهسته آهسته کم فروغ می شود.
خاستگاه تاریخی اصناف
هرچند ظهور واحدهای صنفی به زمانی مربوط می شود که انسان دریافت برای تامین مایحتاج خود نیاز به مبادله دارد و به این فهم رسید که تمام احتیاجات خود را نمی تواند به صورت انفرادی تامین کند، با این حال سازماندهی و تشکیلات اصناف به رغم اعتقادات برخی مورخان ایرانی به زمان ظهور اسلام و دوره قرامطه برمی گردد؛ البته برخی دیگر از مورخان سازماندهی اصناف را به قرن چهارم و پنجم نسبت می دهند، اما آنچه مهم است اینکه تشکیلات اصناف دارای ریشه های بلند تاریخی بوده و همواره نقشی اساسی در عرصه های مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و فرهنگی ایفا کرده است.مهمترین ویژگی تشکیلات اصناف، انتخابی بودن رئیس اصناف بوده است. مورخان ادعا کردند از زمانی که صنوف تبدیل به یک تشکل مدنی شدند، موارد بسیار نادری دیده شده که رئیس اصناف به طور موروثی برگزیده شود. به طور معمول تشکیلات اصناف انتخابی بوده و همین امر هم منجر به دوام و بقای این نهاد مدنی شده است.یکی از نکات جالب ویژگی های قدیمی ترین نهاد مدنی ایران، شیوه انتقال تجربه یا آموزش است.
از دیرباز عضویت در صنف، همواره مستلزم گذراندن دوره شاگردی و رسیدن به مرحله استادی بوده است. هرچند پس از پیروزی انقلاب این شیوه آهسته آهسته کمرنگ شده، با این حال نظام مسلط بر آموزش و عضوگیری در صنوف، نظام استاد و شاگردی ست. همین نظام نیز باعث شده که به طور معمول بزرگترهای صنف از احترام خاصی برخوردار باشند و در صورت بروز اختلاف و دعاوی بین کسبه، بزرگترها و ریش سفیدها با همکاری رئیس اصناف موضوع را حل و فصل کرده و غائله را خاتمه دهند. البته ریش سفیدها کارکرد دیگری نیز داشتند؛ آنان نخ تسبیح صنف بودند و می توانستند صنف خود را دور هم جمع کنند و اجازه ندهند که اختلافات باعث برهم خوردن اوضاع کسب و کار شود و حتی در صورت بروز مشکلی با حاکم، ریش سفیدان حرف آخر را می زدند؛ یا مقاومت یا مصالحه. پرداخت مالیات صنوف به حکومت از جمله مواردی بود که همیشه محل اختلاف بود. رابطه کسبه و معتمدین با حکومت، درجه وصول درآمد حکومت بود. اگر کسبه حکومت را از خود نمی دانستند و او را محق حکومتداری نمی شناختند، پرداخت مالیات بسختی انجام می شد و حاکمان به زور از آنان مالیات می گرفتند و برعکس اگر رابطه حسنه بود بسیاری از کسبه مشتاقانه و با کمال میل و حتی بیشتر از سهم مالیاتی خود پرداخت می کردند؛ البته گفتنی ست که این رابطه با ورود درآمد نفتی به نظام دولتی و در اختیار گرفتن چاه های نفتی توسط دولت کمرنگ شد.یکی دیگر از ویژگی های نظام صنفی ایران که به زعم مورخان از همان ابتدا به آن پایبند بودند، ساعت کار معین برای صنوف مختلف بود. واحدهای صنفی خود را همیشه مقید می کردند که براساس همان ساعت کار تعیین شده از سوی رئیس اصناف، مغازه های خود را بازوبسته کنند و تقریبا در تمام طول تاریخ حیات مدنی خود، همیشه به این ساعت کاری پایبند بودند.
البته اصناف ایران دارای کارکردهای فراوانی بودند که مهمترین کارکرد صنوف در این بود که به طور معمول در کارهای عام المنفعه شرکت می کردند. تاریخ حکایت می کند که تدین و دین داری در واحدهای صنفی بیش از سایر فعالیت های اقتصادی بوده است و همین امر هم باعث شده که آموزه های دینی تاثیر عمده ای بر فعالیت این قشر بگذارد و لذا نگرش و عملکرد این بخش اقتصادی بسیار با احکام دینی نزدیک است و بدین خاطر هم هست که ارتباط تنگاتنگی بین اصناف و روحانیون وجود داشته و در جنبش های اجتماعی و سیاسی، این دو طیف همانند دو بال پرنده، جنبش ها را به پیش می بردند؛ البته در ایامی که اصناف با حکومت سازگاری داشتند، امور انتظامی صنف به حکومت واگذار می شد. داروغه ها از نظر انتظامی و امور اجرایی با کمک محتسب بر کیفیت کار اصناف، قیمت گذاری توزیع کالا، عدم احتکار و تقلب در فروش کالا نظارت می کردند.
با این حال می توان پیشینه تاریخ اصناف را به چند دوره مختلف تقسیم کرد: نخست قرن پنجم و ششم هجری بود که در این دوره به دلیل رونق رو به تزاید تجارت و گسترش شهرنشینی، دامنه فعالیت اصناف توسعه یافت. دوره دوم، انقلاب مشروطه است که طی آن برای اولین بار نظام صنفی در جامعه ایران به رسمیت شناخته شد و عنوان مشخص صنف بر آن اطلاق شد.
در این دوره، صنوف علاوه بر فعالیت اقتصادی در امور سیاسی و اجتماعی نیز دخالت می کردند. در دوره بعدی که دوره جدید نام دارد، اصناف ایران صاحب قانون شدند و امور و فعالیت خود را براساس قانون تدوین شده رتق و فتق می کردند. این قانون در سال 1340 توسط شورای ملی تصویب شد. قانون نظام صنفی بعد از انقلاب اسلامی در سال 1359 توسط شورای انقلاب مورد بازبینی و باگری قرار گرفت و باتوجه به روند رو به رشد تکنولوژی و شکل گیری شرایط اقتصاد جهانی و داخلی و رشد جمعیت، الحاقات و اصلاحاتی طی سالهای 1367 و 1374 بر آن اعمال شد. به رغم اصلاحات فوق الذکر و باتوجه به ظهور نیازهای جدید آموزشی، خدماتی و تفریحی و گسترش رسانه های جمعی، این اصلاحات جوابگو نبود و در اسفند 1382 قانون جدید نظام صنفی از سوی مجلس تصویب شد و از آن زمان تاکنون صنوف با این قانون اداره می شوند.
افول اصناف از نگاه کسبه
کاسبان معتقدند پس از پیروزی انقلاب ابتدا نقش موثری در ساختار اقتصادی داشتند و همین اقتصاد آنان بود که توانست هزینه های جنگ را تامین کند، اما پس از جنگ رفته رفته جایگاه خود را در عرصه اقتصادی و سیاسی کشور از دست داده اند و هم اکنون بشدت از کاهش نفوذ خود رنج می برند. آنان پنج عامل ذیل را دلیل افت خود در عرصه اقتصادی می دانند.
۱ دولتی شدن همه چیز اصلی ترین عامل کاهش قدرت اقتصادی اصناف است(هر چند فرمان رهبری برای اجرای اصل 44 قانون اساسی در بالا بردن قدرت اقتصادی اصناف در صورت اجرا موثر خواهد بود ). مدیران صاحب نفوذ در سطوح میانی دستگاه ها به رغم خواست و تاکید مسئولان عالی رتبه نظام در قالب وظایف قانونی که خود برای خود تراشیده بودند، به تقویت جایگاهشان در بدنه دولت مشغول شدند. آنان به هیچ وجه اجازه ندادند که بخش های غیردولتی در جایگاه اصلی خود قرار گیرند. آنان به علت روحیه قیم مآبانه خود بسیاری از انتقادات و پیشنهادهای مطرح شده از سوی اصناف را نپذیرفتند و با سوء مدیریت و مقاومت های نابجا در مقابل تجار ایستادگی کردند.
۲ – بعد از پیروزی انقلاب و دولتی شدن همه چیز، نگاه خودی به اصناف، جایش را به نگاه سیاسی می دهد. اصنافی که به عنوان بازوان انقلاب از آنان یاد می شد، اندک اندک به دلیل کمبودها و گرانی های موجود در بازار با دیده تردید نگریسته شدند. سازمان های تعزیراتی و نظارتی با رفتارهای قهرآمیز به جریمه و دانی کردن آنها پرداختند. همی
دسته بندی : علمی