Comments: 0 Posted by: Posted on:
    • بونتیس در سال ۱۹۹۸ به سه نوع سرمایه انسانی، ساختاری و مشتری اشاره کرد(Sa´nchez, etal., 2007) . در ادامه اجزای مدل معرفی شده اند.

       

        • سرمایه ساختاری داراییها غیرانسانی یا قابلیتهای سازمانی است که برای پاسخ به نیازهای بازار مورد استفاده است. به بیان دیگر این سرمایه شامل همه دانش غیر انسانی در یک سازمان است که شامل پایگاه داده ها، چارتهای سازمانی و فرآیندها و استراتژیها است که به سازمان ارزشی فراتر از مواد آن می دهد.

       

       

      سرمایه ارتباطی دانش درون روابط یک سازمان با محیط خود شامل مشتریان، عرضه‌کنندگان، مجامع علمی و غیره است. به عقیده بونتیس مهمترین جزء یک سرمایه ارتباطی، سرمایه مشتری است.  زیرا  موفقیت یک سازمان ناشی از سرمایه مشتری آن است.

       

      • سرمایه انسانی سطح دانش فردی است که کارکنان یک سازمان دارای آن می‌باشند. این دانش معمولاً بصورت ضمنی است و ذخیره دانش اعضای یک سازمان است که شامل شایستگها و طرزفکرهای کارکنان است.

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

      ماهیتروابط بازارفرایندهای سازمانیفکر یا هوش انسانی
      حوزهبیرون سازمانروابطذهن افراد
      پارامترهاپایدارکارایی و قابلیت دستیابیحجم مناسب بودن آن
      مشکل بودن کدگذاریبالاترین سطح از لحاظ مشکل وبدون کدگذاریمتوسطبالا

      شکل شماره ۱۳-۲ : مدل سرمایه فکری بونتیس

       

      ۲-۵-۱۴- مدل سرمایه فکری مریتوم گاید لاین[۱]

       

      یکی دیگر از مدل های سرمایه فکری  است که برای مدیریت و گزارش دهی سرمایه فکری بکار می‎رود. این مدل دارای دو بخش است: یک بخش  برای چگونگی مدیریت سرمایه فکری و بخش دیگر چگونگی گزارش دهی سرمایه فکری که شامل اطلاعاتی درباره ساختار و محتوای این گزارش است. این مدل بوسیله اتحادیه اروپا طرح شده است (Nordic Industrial Fund, 2001).

       

      این مدل سرمایه فکری ترکیبی از منابع انسانی، سازمانی و ارتباطی در سازمان است. اگر این منابع به درستی سازماندهی شوند، ارتباط بین این عوامل موجب ارزش آفرینی می شود. بایستی توجه داشت که مدیریت و گزارش دهی سرمایه فکری بر اساس نیاز هر شرکت تدوین شود. بنابراین هر شرکت بایستی فرایند مختص خود را توسعه دهد. اجزا مدل عبارتند از:

       

      • سرمایه انسانی:

      به عنوان دانشی تعریف می شود که کارکنان دارند و با رفتن کارکنان از شرکت جابجا می شود. این سرمایه شامل دانش، مهارت، تجربه، توانایی افراد است. برخی از این دانش ها بسیار تخصصی و برخی عمومی هستند.

       

      • سرمایه ساختاری:

      دانشی مربوط به شرکت است و در انتهای روز کاری در شرکت باقی می ماند. این سرمایه شامل رویه ها، سیستم ها، فرهنگ و پایگاه داده است. بخشی از سرمایه ساختاری ممکن است از طریق قانون به عنوان حقوق مالکیت معنوی محافظت شود.

       

      • سرمایه ارتباطی:

      منابعی را شامل می شود که به ارتباطات بیرونی شرکت  مربوط است. مانند مشتریان، عرضه کنندگان مواد اولیه یا شرکای تحقیق و توسعه. این سرمایه ارتباط شرکت با ذی نفعان (مانند سرمایه گذاران، اعتباردهندگان، مشتریان و عرضه کنندگان مواد اولیه) را شامل می‎شود.  همچنین نگرش کلی آنها در مورد شرکت را نیز شامل می شود.

       

       

      مدیریت سرمایه فکری پیشنهادی این مدل شامل سه مرحله به شرح زیر است:

       

        • شناسایی نامشهود ها

       

        • اندازه گیری

       

      • ارزیابی

       

       

       

       

       

       

       

       

      شکل شماره ۱۴-۲ : مدل سرمایه فکری مریتوم گاید لاین (۱)

       

      در فاز اول شرکت ها بایستی دارایی های نامشهود کلیدی مرتبط با اهداف استراتژیک را شناسایی کنند. دارایی های نامشهود به خلق ارزش در شرکت ها کمک می کنند. این دارایی ها در بر گیرنده شایستگی های کلیدی و توانمندی های شرکت است. همچنین توانمندی‎هایی نیز وجود دارند که بایستی آنها را توسعه داد یا مزیت رقابتی خود را برای دستیابی به اهداف استراتژیک بهبود داد. این دارایی ها به عنوان شبکه ای از دارایی های نامشهود وجود دارند. مثالهایی از این دارایی های نامشهود عبارتند از: توان انطباق با تغییرات بازار، توان جذب منابع انسانی، ظرفیت نوآوری، رویکردهای مشتریان. در پایان این فاز دارایی های نامشهود کلیدی شناسایی شده و شبکه روابط تدوین می شود.

       

      در فاز دوم شرکت به شاخص های ویژه برای سنجش هر نامشهود نیاز دارد. این شاخص ها می‎توانند عمومی باشند(بنابراین بین شرکت ها و صنایع قابل مقایسه خواهند بود. مانند نسبت هزینه‎های تحقیق و توسعه به میزان فروش. این شاخص ها می توانند مختص یک صنعت باشند (بنابراین امکان مقایسه در درون همان صنعت وجود دارد. مانند درصد کارکنان ستادی در یک بانک). همچنین این شاخص ها می توانند مختص یک سازمان باشند (در نتیجه مقایسه دو شرکت مشکل خواهد شد. مانند درصد کارکنان دارای توانمندی بالا).

       

      شاخص های پیشنهادی می توانند علاوه بر هزینه ها، شاخص های عملکردی نیز باشند. این شاخص ها می توانند  مالی و یا غیر مالی باشند. بنابراین برای منابع نامشهود و فعالیت های نامشهود (برای هر دو) مفید باشند. مانند پیمایش رضایت شغلی کارکنان، وفاداری مشتریان.

       

      فاز سوم شامل ارزیابی و کنترل اثرات سرمایه گذاری در دارایی های نامشهود است. برای این فاز، شرکت بایستی اثرات بر کاربران (استفاده کنندگان) درونی و بیرونی توجه کند.

       

      برای ارزیابی، لازم است بین فعالیت هایی که برای اهداف زیر طرحی شده اند تمایز قائل شد:

       

        • توسعه منابع داخلی یا کسب منابع نامشهود، برای مثال فعالیت جذب کارکنان جدید یا دانش ویژه یا کسب فناوری اطلاعات جدید.

       

        • افزایش ارزش منابع نامشهود موجود برای مثال فعالیت های آموزشی.

       

      • ارزیابی اثرات فعالیت های قبلی برای مثال رضایت کارکنان یا مشتریان.

      شکل ۱۵-۲ : شبکه دارایی های نامشهود

       

       

       

      شکل ۱۶-۲ : مدل سرمایه فکری مرتیوم گایدلاین (۲)

       

      در شکل بالا چشم انداز شرکت، منابع یا فعالیت ها و سیستمی از شاخص ها عبارتند از:

       

        • الف) چشم انداز شرکت (اهداف استراتژیک، شایستگی های کلیدی و منابع نامشهود) که اهداف و استراتژی اصلی شرکت و عوامل پیش برنده کلیدی (یا منابع نامشهود کلیدی) را برای دستیابی به آن اهداف در بر می گیرند.

       

        • ب) خلاصه یا چکیده ای از منابع یا فعالیت ها. این بخش منابع و فعالیت های نامشهود شرکت را در بر می گیرد تا ارزش ها بهبود داد.

       

      • ج) سیستمی از شاخص ها برای سنجش منابع و فعالیت های نامشهود تا بتوان میزان موفقیت در دستیابی به اهداف مکتوب مشخص شود.

      جدول ۱۱-۲ : شاخص های شرکت  مریتوم

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

       

      نامشهودهاشاخصنوع
      ۱افراد آموزش دیدهتعداد افراد دارای تحصیلات بالا، متوسط و ابتداییغیر مالی
      ۲فعالیت های آموزشیمجموع تعداد ساعات آموزشی مدیران/ مجموع ساعات آموزشیغیر مالی
      مجموع هزینه های آموزشی به ازا هر کارمند کلیدیمالی
      میانگین رضایت کارکنان از توسعه شایستگی هاغیر مالی
      ۳پیمایش کارکنانمیانگین رضایت هر کارمند از فعالیت های آموزشیغیر مالی
      هزینه پیمایشمالی
      میانگین رضایت از رهبریغیر مالی
      ۴پتنتتعداد پتنت ثبت شده طی سال قبلغیر مالی
      ۵فعالیت های تحقیق و توسعههزینه های تحقیق و توسعهمالی
      ۶تحلیل نرخ بازگشت سرمایه تحقیق و توسعهتحقیق و توسعه به صورت درصد بازگشتمالی
      ۷وفاداری مشتریدرصد مشتریان بلند مدت( پنج سال و بیشتر) به تعداد کل مشتریانغیر مالی
      درصد بازگشت سرمایه بر اساس مشتریان بلند مدتمالی
      ۸بازاریابی مستقیمهزینه های بازاریابی به عنوان درصدی از کل هزینه هامالی
      ۹پیمایش مشتریانمیانگین رضایت مشتریان از کالاها و خدماتغیر مالی
      هزینه پیمایشمالی
      میانگین رضایت مشتریان از جلسه با نمایندگان شرکتغیر مالی
      ۱۰سرمایه انسانی انعطاف پذیردرصد کارکنان دارای ساعات کار نامتعارفغیر مالی
      Cost of teleworking as a percentage of total labour costsمالی
      ۱۱چرخش شغلیدرصد کارکنانی که هر سال چرخش شغلی دارندغیر مالی
      ۱۲انعطاف پذیری سرمایه ساختاریدرصد پروژه هایی که بر اساس همکاری بین واحدی انجام    می شود.غیر مالی
      میانگین رضایت کارکنان از کار در سازمانغیر مالی
      ۱۳کد بندی رویه های متداولدرصد حوادث بحرانی که دارای رویه مشخص هستندغیر مالی
      ۱۴استفاده از کد بندی رویه های متداولدرصد حوادث بحرانی که از رویه تبعیت می کنندغیر مالی
      ۱۵انعطاف پذیری سرمایه ارتباطیمیانگین مدت زمان دریافت سفارش و تحویل کالا به مشتریغیر مالی
      ۱۶انتخاب و اقدام برای مشتریان اصلیدرصد مشتریان منتخب در نمونه مربوط به رضایت مشتریانغیر مالی
      میانگین رضایت مشتریان کلیدیغیر مالی

       

       

       

       

       

       

      [۱] The Meritum Guidelines