Comments: 0 Posted by: مدیر Posted on: مارس 24, 2020

هنرهای شهوانی شاید قدمتی به ازای خود هنر داشته باشند. موضوعات جنسی در کارهای هنری در تمام زمان ها و فرهنگ ها وجود داشته است. اولین نقاشی های شهوانی، مجسمه ها و نوشته ها توسط اولین نقاش ها و مجسمه سازان در اوایل تاریخ بشریت رخ داده و در امتداد زمان  رشد و توسعه یافته است. گام بعد پیدایش هنر عکاسی است که در سال ۱۸۳۲ برداشته شد. در چهل سال  بعد در سال ۱۸۷۲ سی قطعه عکس و پنج هزار اعلامیه توسط پلیس در دو خانه در لندن توقیف شد. در این زمان هرزه نگاری آغاز شده بود و اولین شاگردانش نیز پیدا شده بودند. هنگامی که ادیسون تصاویر متحرک را اختراع کرد به هرزه نگاری به ویژه در آمریکای جنوبی نگاه تازه ای شد، در واقع خود ادیسون تصاویر متحرک شهوانی را در سال های ۱۸۸۶ به نام بوسه چاپ و رسوایی عمومی ایجاد کرد.[۱]

فعالیت جنسی علیه کودکان یقیناً حادثه ای جدید نیست. فاحشه گری و سوء استفاده جنسی از عهد باستان اتفاق می افتاده است از آنجا که مجرمان جنسی از قرون وسطی با دختران آمیزش داشته اند حتی قبل از اینکه به سن قانونی مبنی بر اعلام رضایت به این امر برسند، اگرچه آن زمان سن رضایت جنسی نسبت به امروز پایین تر بوده است. همچنین این سخن درست است که بگوییم پورنوگرافی کودک به شکل های مصنوعی در طول تاریخ وجود داشته از زمان یونان قدیم تا ملکه ویکتوریا در انگلیس[۲].

در سال ۱۹۷۰ که برای اولین بار تصاویر پورنوگرافی از یک جامعه واقعی دریافت شد مشکلات بسیار جدی در تهدید علیه کودکان مطرح شد. دنباله این موج با گسترش تکنولوژی عکاسی پیوند خورد و امروزه پورنوگرافی کودک در حد وسیع وجود دارد. کامپیوتر و اینترنت بدون شک در افزایش و رواج پورنوگرافی کودک در طول ۲۰ سال اخیر نقش بسزایی داشته اند[۳] .

در مجموع می توان گفت پورنوگرافی کودک محصول اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن۲۰ است. تا قبل از جنگ جهانی دوم پورنوگرافی کودک اهمیت کافی داشت تا موضوع عهدنامه ۱۲ سپتامبر ۱۹۲۳ در مورد مجازات ترویج و خرید و فروش نشریات مستهجن که به صورت ویژه مورد توجه قرار گرفت. آنچه از قدیم در مورد پورنوگرافی به دست آمده ناظر به زندان است. در عین حال صنعت چاپ و امکان نشر موضوعات محرمانه نقطه عطفی در پورنوگرافی محسوب می شود.[۴]

در ایران می توان گفت شروع پورنوگرافی با ورود ویدئو در دهه ۶۰ شمسی محقق شد. در دهه ۷۰ استفاده از آن با ورود فیلم های مستهجن که وارد کشور شد تکثیر و انتشار یافت و به تدریج در طول زمان امکان ذخیره سازی آن فراهم شد. ابتدا ذخیره سازی در دیسکت ها و بعد ها به صورت بسیار زیاد در سیدی محقق شد. ذخیره سازی در سیدی به تدریج جای فیلم های ویدئویی را گرفت. امروزه گسترش فناوری اطلاعات و وجود اینترنت وتسهیل دسترسی به آن امکان انتقال تصاویر از طریق آنلاین را فراهم نموده است.[۵]

بند دوم: پورنوگرافی در فضای مجازی

الف: دلایل روی آوردن مجرمان به فناوری

امروزه اینترنت به عنوان اصلی ترین جزء از فضای مجازی نقش بسیار مهمی را در تقویت  و گسترش صنعت پورنوگرافی ایفا می کند. در کشور های غربی بسیاری از کاربران بدون هیچ مانعی و با کمترین محدودیتی به چیزی به نام هرزه نگاری دسترسی دارند. بیشترین تقاضا برای هرزه نگاری به شرکت داشتن کودکان وفعالیت های جنسی با حیوانات مختلف مربوط می شود. صنعت مقاربت جنسی از ماهیت متخلفانه هرزه نگاری بهره می برد و چیزهایی که در زمان های قدیم تنها در بازار های کثیف به سختی یافت می شد امروزه اینترنت و فضای مجازی دسترسی به آنها را بسیار تسهیل کرده است. آنچه نگران کننده تر است این است که این صنعت نه تنها تجارت وسیعی است بلکه فروش محصولات آن در سطح عمده موجب شکسته شدن قبح اعمال و در نتیجه، هرزه نگاری، خود فروشی، توریسم جنسی که اکثرا به زنان و کودکان مربوط می شود را در نظر آنها عادی و قابل قبول جلوه می دهد.

آنچه در مورد هرزه نگاری اهمیت ویژه دارد جایگاه کودکان است که به عنوان اصلی ترین بزه دیده در معرض خطرات آن هستند. تصاویر هرزه و پورنوگرافی از مدت ها پیش مورد توجه جامعه جهانی بوده اما آنچه نگران کننده و موجب اهمیت دو برابر موضوع است رشد و گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطی به ویژه اینترنت است که با خصوصیات منحصر به فرد نگاه ها را به این موضوع قدیمی با ابعاد جدید جلب کرده است.[۶] امروزه اینترنت با داشتن سه شاخصه مهم و اساسی به عنوان مهمترین منبع اشاعه هرزه نگاری در جهان مطرح است.

۱- قابلیت دسترسی آسان؛ به صورتی که امروزه اینترنت به عنوان شبکه اطلاعاتی در سراسر جهان قابل دسترسی و استفاده است و در تمام نقاط دنیا در دسترس افراد قرار دارد.

۲- استطاعت داشتن برای پرداخت بهای آن؛ با توجه به اینکه بهای استفاده از اینترنت مبلغ سنگینی نیست کاربرانی که اهداف خود را به راحتی از طریق اینترنت قابل تحقق ببیند با پرداخت بها به سهولت از آن استفاده می کنند.

۳- ناشناس ماندن مصرف کننده؛ ناشناس ماندن یا همان ویژگی گمنامی از اصلی ترین و مهم ترین دلایل روی آوری مجرمان به اینترنت است چرا که اینترنت به بهترین نحو از افشای شخصیت مجرمان جلوگیری می کند. فرد مجرم، ناشناس و بزه دیده در شناخت هویت واقعی فرد با مشکل مواجه است چرا که فرد در فضای مجازی به راحتی قادر است که با شخصیت و نام و نشانی گمنام و ناشناس با افراد دیگر ارتباط برقرار کند.[۷]

ب: ویژگی های پورنوگرافی در فضای مجازی:

۱-سازمان یافتگی:

برخی از جرایم از زمان های گذشته  به صورت سازمان یافته انجام می شدند از جمله قاچاق مواد مخدر، اسلحه، ارز و … در طیف جرایم علیه کودکان با توسعه فناوری و روی آوردن مجرمان به فضای سایبر با توجه به گستردگی فضای مجازی و  ویژگی های آن امروزه تجارت جنسی و پورنوگرافی و توریسم جنسی کودکان به صورت سازمان یافته شکل گرفته و به صورت صنعتی کاملا درآمدزا مطرح است. گروه های دخیل در پورنوگرافی کودک جرایم متفاوتی از قبیل تولید و عرضه و فروش، نگهداری سایت، تحریک و اغوای کودکان و غیره را به منظور اهداف پلید و کسب درآمد دنبال می کنند .

۲-فراملی شدن:

از ویژگی های فضای سایبر بین المللی بودن و عدم تقیید به زمان و مکان است و تولید و توزیع و عرضه انواع پورنوگرافی از طریق اینترنت مرزها را در نوردیده است. تولید کنندگان امکان زیادی برای تولید دارند و با انتشار آن از طریق اینترنت آن را به سراسر جهان انتقال می دهند. امروزه پورنوگرافی تمام کشورها را شامل می شود .

۳-تمرکز بر کودکان:

در سال های اخیر حجم بسیار زیادی به پورنوگرافی کودکان اختصاص یافته است . استفاده از دنیای مجازی و به طور خاص اینترنت پورنوگرافی کودکان را در حجم وسیعی افزایش داده و روش های ارتکاب آن را تسهیل کرده است. کودکان در بین بزه دیدگان موقعیت ویژه ای دارند و سیبل مناسبی برای بزهکاران هستند چرا که درصد بزه دیده شدن آنها بسیار بیشتر از بزرگسالان است و امکان کشف جرم و به تبع آن تعقیب مجرمان بسیار پایین تر است.[۸]

گفتار سوم: بزه دیدگی آنلاین کودکان

منظور از بزه دیدگی آنلاین کودکان بزه دیدگی هایی است که کودک در زمانی که در فضای مجازی و اینترنت سیر میکند با آنها مواجه میشود. ما به برخی از آنها اشاره میکنیم.

 

بند اول: تقاضاها و برخوردهای جنسی:

زمانی که کودکان در اینترنت آنلاین هستند ممکن است درخواستهایی برای مشغول شدن به اعمال و فعالیت های جنسی یا گفتگوی جنسی یا دادن اطلاعات جنسی شخصی بر خلاف خواسته وی توسط دیگران صورت گیرد. از همین دست می توان از تقاضاهای جنسی تهاجمی نیز نام برد که این جرایم شامل تماس بیرون شبکه( offline) یعنی زمانی که کودک آنلاین نیست با متجاوزین و بزهکاران از طریق پست یا تلفن، حضور فیزیکی شخص یا تقاضا برای تماس و ملاقات بیرون از شبکه می باشد.

بند دوم: مراجعه ناخواسته به مسائل جنسی:

گاهی کودک که در اینترنت به صورت آنلاین می باشد و در جستجوی سایتی است یا به هنگام باز کردن ایمیل یا لینک های ایمیل یا حتی گشت زنی در وب بدون اینکه هدف خاصی را دنبال کند یا در پی کشف امری یا بررسی چیزی باشد یا حتی در پی کشف مسئله علمی یا بازی، بدون اینکه انتظار مطالب را داشته باشد با تصاویر افراد عریان یا در حال انجام سکس یا تصاویر اعمال و آلات جنسی یا تصویری با این مضمون مواجهه می شود و همین امر کافی است که او را به سمت اعمال جنسی سوق دهد. شنیدن داستانهایی در مورد کودکانی که در مدرسه مشغول تحصیل هستند و یا در پی ستارگان فیلم ها می باشند ناگهان در معرض چنین تصاویری قرار می گیرند امری متداول است.

بند سوم: اذیت و آزار:

این بند شامل مواردی می شود که کودک به صورت آنلاین می باشد و به دلایل مختلف با تهدید یا سایر رفتارهای تهاجمی (نه صرفا تقاضای جنسی) برای کودک فرستاده می شود روبرو می گردد. کودک که توانایی پایین تری برای حفظ خود دارد با استرس های روانی و اضطراب مواجهه می شود و چه بسا کودک در دنیای واقعی مورد هجوم و قربانی این تهدیدات قرار بگیرد.

گفتار چهارم؛ نقش سازمان های مردم نهاد در پیشگیری از بزه دیدگی اطفال در فضای مجازی

در بخش های پیش ضمن اشاره به مفهوم و تاریخچه پورنو گرافی به نقش فضای سایبر و اینترنت در گسترش این پدیده علیه کودکان سخن گفتیم. در اینجا میخواهیم نقش نهاد های مدنی را در پیشگیری از این پدیده شرح دهیم. سازمانهای مردم نهاد می توانند در چارچوب برنامه های آموزشی به کودکان در این زمینه کمک نمایند. شاید مهم ترین راهکاری که میتوان در این باره ذکر کرد آموزش مناسب به کودکان و نو جوانان در زمینه کار با کامپیوتر  می باشد.زمانیه که کودک در فضای مجازی سیر میکند به دلیل نا آگاهی از خطرات پیش رو در دام بزهکاران سایبری می افتد. اصولا این بزهکاران نیز دنبال چنین سیبل هایی هستند تا با فریب آنها مقاصد خود را عملی نمایند. بدین سبب نیز کودک باید آموزش ببیند تا از مقاصد شوم این مجرمان آگاه باشد. این سازمان ها معمولا در قالب کلاسهای آموزشی و سرگرمی چگونگی استفاده از کامپیوتر را نیز آموزش می دهند. طفل نیز با آگاهی از کامپیوتر و فواید استفاده از آن، بدان به چشم یک سرگرمی مفید مینگرد. کلا امروزه پدیده استفاده بیش از حد از کامپیوتر در میان کودکان و نو جوانان شایع شده است که از آن به اعتیاد به اینترنت یاد می کنند و مضرات استفاده بیش از حد و نابجا آن روز به روز آشکار تر می شود. اگر کودک ضمن آشنایی با کامپیوتر چگونگی مقابله با خطرات آن را که توسط افراد خبیث در انتظارش می باشد نیاموزد، نه تنها از فواید آن بهره نبرده بلکه دچار آسیب های گوناگونی میشود. مهم ترین این آسیب ها نیز همانطور که بیان کردیم رو به رو شدن با مسائل جنسی میباشند که چون کودک بدون زمینه و اطلاع و یک باره با آن برخورد میکند، دچار تعارضات مختلفی می شود و چون معمولا مورد سوء استفاده های جنسی که ما به برخی از آنها اشاره کردیم قرار می گیرد، دچار مشکلات روحی و روانی عدیده ای می گردد.

تجربه ها ثابت کرده که بزه دیدگی و آسیب از یک نوع، باعث به وجود آمدن بزه دیدگی و آسیب های دیگر نیز میگردد.

به عنوان مثال مطالعات نشان دهنده ی این مطلب است که بین فحشای کودک و تولید پورنوگرافی ارتباطی بسیار قوی وجود دارد. اگر امکان شناسایی بزه دیده هم وجود داشته باشد و در صورتی که کودک بداند تصاویر سوء استفاده جنسی از وی ممکن است اسکن شود و به راحتی ذخیره و انتقال یابد شانس کمک به وی کم می شود بدین ترتیب این تصاویر به عنوان سابقه ای منفی در وی ماندگار می شود و خود موجب سوء استفاده های مجدد می گردد حتی ممکن است این تصاویر به صورت تصادفی و اتفاقی به همکلاسی ها و آشنایان وی نیز برسد که وخامت موضوع را چند برابر می کند و پیوستگی مجدد کودک در خانواده و در جامعه با مشکل  جدی مواجه می شود و حتی ممکن است این تصاویر به صورت کالای بازاری در آمده و به صورت آنلاین مورد عرضه و فروش قرار گیرد و کودک  با برچسبی که بر وی می خورد به آسانی از جامعه جدا شده و بازگشت او به خانواده بسیار سخت و در نتیجه راه برای بزه دیدگی مجدد او باز و درآینده نیز با توجه به عقده های حاصل از دوران کودکی  به بزهکاری سرسخت تبدیل گردد[۹].

سازمان های مردم نهاد باید در این زمینه ها فعال عمل کرده و سعی کنند تا کودک در صورت مواجهه با این مشکلات ضمن بیان آنها برای حل این مسائل از این انجمن ها کمک بگیرند. مسلما بخش های مشاوره ای که در بسیاری از این سازمان ها فعال می باشند میتوانند مشاوره های مؤثر و مفیدی به کودکانی که مورد سوء استفاده قرار گرفته  اند برای بهبود شرایط روحی و حتی جسمی آنها ارائه دهند.

یکی از بهترین نکاتی که میتواند در این زمینه مؤثر باشد آگاهی دادن به خانواده ها و مطلع کردن آنها از خطرات در پیش روی کودکان و نو جوانان است. خانواده ها وقتی بدانند کودکان آنها در معرض چه آسیب هایی هستند با آگاهی از راهکار های مناسب و آموزش صحیح به کودکان و تحت نظر قرار دادن آنها، از بزه دیدگی فرزند خود میتوانند پیشگیری نمایند.

سازمان های مردمی برای پیش گیری از بزه دیدگی اطفال میتوانند نکات زیر را در قالب برنامه های آموزشی به کودکان و نو جوانان تحت پوشش خود، در راستای حمایت از خود تذکر دهند.

  • هرگز به کسی شماره تلفن و نام یا اسم مدرسه یا آدرس خانه خود را ندهید.
  • هرگز بدون اجازه والدین عکس یا کارت اعتباری یا جزئیات کارت بانکی یا هرچیزی، نشانگر هویت خود را ارسال نکنید.
  • هیچ وقت گذر واژه یا رمز ایمیل خود را به کسی ندهید.
  • هیچ وقت قرار ملاقات به تنهایی و بدون اجازه والدین با کسی نگذارید.
  • هیچگاه به سمت و سوی اتاق های گفتگو یا کنفرانسی که دیگران در آن چیزی می گویند که شما احساس ناراحتی یا عدم اطمینان می کنید نروید و همیشه این موارد را به والدین خودگزارش کنید.
  • هرگز به ایمیل های جنسی و غیر اخلاقی و زشت جواب ندهید.
  • اگر در مکالمات، آنلاین هستید آنچه هستید بمانید و آنچه را که نیستید نشان ندهید.
  • همیشه این احتمال را بدهید که ممکن است پیشنهادی که کسی به شما می دهد هر چند سطحی و خوب به نظر رسد اما به واقع اینگونه نباشد.[۱۰]

 

فصل دوم؛ کار کرد ها و موانع پیش روی سازمان های مردم نهاد در پیش گیری از جرایم علیه اطفال

در فصول پیش سعی کردیم تا ضمن بیان مبانی جرم شناختی و حقوقی نقش سازمان­های مردم نهاد در پیش گیری از بزه­دیدگی اطفال، تصویر روشنی در خصوص عمل­کرد این نهادها ارائه دهیم. در این فصل که فصل پایانی ما می­باشد قصد داریم تا ببینیم عملکرد سازمان­های مردمی در پیش­گیری در عمل چه آثار و فوایدی دربر داشته است. در واقع بر آنیم تا روشن کنیم که فعالیت های این نهاد­ها در اجتماع چه تغییراتی حاصل کرده­اند. چه موفقیت­هایی داشته اند؟ البته واضح است با توجه به نوع فعالیت­های این سازمان­ها و شرایط کنونی جامعه، مشکلاتی نیز بر سر راه این نهاد­ها وجود داشته است که روند حرکت این سازمان­ها را کند یا در بعضی موارد متوقف کرده است. مواردی که متأسفانه در رشد و تأثیر به سزای این سازمان­ها خلل وارد نموده است.

در این فصل طی دو مبحث ابتدا به کارکردهای سازمانهای مردم نهاد در پیش­گیری از بزه­دیدگی اطفال پرداخته و در مبحث دوم موانع بیشمار پیش روی این سازمان­ها را بررسی می­کنیم.

مبحث اول؛ کارکرد سازمان­های مردم نهاد در پیش­گیری از بزه­دیدگی اطفال و نوجوانان

در فصل پیش ضمن بررسی مهم­ترین بزه­دیدگی­های اطفال و نوجوانان عملکرد سازمان­های موجود در این حیطه را بررسی کردیم. دیدیم چگونه بزه­دیدگی کودکان و نوجوانان می ­تواند در سرنوشت و جسم و روان آنان تأثیر منفی بگذارد تا جایی که آنها را دچار سرخوردگی کند یا تبدیل به فردی ضد اجتماعی و خطرناک برای اجتماع نماید و نیز نشان دادیم سازمان­های مردم نهاد چگونه وارد صحنه شده و با نیروی داوطلبانه خود برای کمک به این کودکان آسیب­دیده و حتی خانواده­های آنها تمام تلاش خود را به کار می­گیرند.

در اینجا در ادامه مطالب پیش و برای تکمیل آنها، به کارکرد سازمان­های مردمی برای پیش­گیری از بزه­دیدگی کودکان اشاره می کنیم. قصد داریم تا با بیان و دسته­بندی فعالیت­های این نهادها آثار واقعی اقدامات این سازمان­ها را در همه جوانب بسنجیم.

اگر بخواهیم فعالیت­های این سازمان­ها را دسته­بندی کنیم تقسیم­بندی­های گوناگونی به دست می­آید. اما ما در طی چند گفتار با تقسیم کلی این اقدامات به فعالیت­های آموزشی، حمایتی و نظارتی به شرح و بسط سازمان­یافته این فعالیت­ها و کارکرد آنها می­پردازیم.

گفتار اول؛ کارکرد­های آموزشی سازمان­های مردم نهاد در پیش­گیری از بزه­دیدگی کودکان و نو جوانان

اغراق نیست اگر بگوییم بیشترین کار کرد این نهادها در بهبود آموزش کودکان و نوجوانان به انحای گوناگون می­باشد. چه کودکان و نوجوانانی که با بهره­ گیری از تسهیلاتی که از این سازمان­ها دریافت کرده­اند، ادامه تحصیل داده و به مدارج بالای علمی و تحصیلی رسیده ­اند. جالب­تر اینکه همین افراد بعدها داوطلبانه به ارائه خدمات به کودکان و نوجوانانی پرداخته­اند که شرایطی مثل خودشان داشته اند، تا بدین شکل دین خود را به جامعه ادا کرده باشند[۱۱]

در مباحث مربوطه در خصوص حق آموزش کودکان و بزه­دیدگی ناشی از محروم ماندن کودک از تحصیل و آموزش و پرورش مناسب صحبت کردیم. در این جا سعی می­کنیم تا ضمن بررسی دقیق تر و دسته­بندی انواع آموزش نشان دهیم کارکرد مثبت این سازمان­ها در این زمینه تا چه حد شایان توجه است.

در این جا باید خاطر نشان کنیم آموزش تنها شامل گذراندن مقاطع تحصیلی مختلف و یادگیری خواندن و نوشتن نمی­باشد. در دیدی وسیع، آموزش شامل یاد­گیری، سوادآموزی رسمی و غیر رسمی و مهارت­های حرفه­آموزی می­شود[۱۲]. در زیر اهم آنها را مورد دقت نظر قرار داده و کارکرد­های مثبت سازمان­های مردم نهاد را در راستای پیش­گیری از محرومیت از اینگونه آموزش­ها از نظر می­گذرانیم.

بند اول؛ کارکرد سازمان­های مردم نهاد در زمینه سوادآموزی به کودکان و نوجوانان

فعالیت های آموزشی سازمان های مردم نهاد یکی از بخش­هایی است که فواید آن به طور روشن امروز در جامعه انعکاس داشته است. این نهاد ها سعی کرده­اند تا ضمن به رسمیت شناختن حق آموزش کودکان آنها را با علوم و دانش­های روز آشنا کنند. معضل بی­سوادی بزرگ­ترین عامل عقب ماندگی کشور­های در حال توسعه می­باشد. از همین رو ریشه کن کردن بی­سوادی در ایران نیز به عنوان کشوری در حال پیش­رفت بسیار مهم می­باشد. این در حالی است که رشد سواد در کشور رابطه مهمی با رشد فرهنگ و علم در آن جامعه دارد[۱۳]

اما سازمان­های مردم­نهاد در این راستا قدم­های بزرگی برداشته­اند. این نهادها ابتدا سعی کرده­اند تا ضمن جذب کودکان و نوجوانان بازمانده از تحصیل با معرفی آنان به مدارس تحت پوشش آموزش و پرورش رسمی، زمینه بهره­مندی از آموزش و تحصیل را برای این اطفال فراهم کنند. از سوی دیگر برخی از این سازمان­ها از این هم فراتر رفته و با تأسیس مدارس و مراکز آموزشی به طور مستقیم به سوادآموزی کودکان محروم از تحصیل پرداخته­اند. بدین ترتیب که با بهره گرفتن از کمک­های مردمی و نیروهای داوطلب در مراکزی که برای اینگونه فعالیت­ها احداث می­شود، به امر آموزش این کودکان می­پردازند. معلمانی که در این گونه مراکز به خدمت مشغول­اند، عمدتا داوطلبانه و بدون دریافت حقوق به فعالیت می­پردازند. هرچند این مراکز ممکن است به دلیل عمدتا مسائل مالی از امکانات لازم برخوردار نباشند اما خدمتی که به آینده­سازان جامعه می­ کنند شایسته تقدیر و تمجید است.

این نکته را باید خاطر نشان کنیم که متأسفانه مراکز دولتی و نهاد­های مربوط در این راستا موانعی بسیاری را پیش­روی این­گونه سازمان­ها می­گذارند و بر این امر که آموزش و پرورش باید بر مبنای نظام فعلی آموزشی کشور پیاده شود تأکید می­نمایند. کودک و نو جوانی که از تحصیل محروم مانده و از این رو احساس عقب­ماندگی و سر­خوردگی می­ کند، با کمک این سازمان­ها گویی دوباره به اجتماع باز می­گردد. وقتی که کودک خواندن و نوشتن یاد گرفت، با حضور در کلاس­های درس و آشنایی با همسالان خود و الگو قرار دادن معلمانی که با تمام وجود و بدون چشم­داشتی خود را وقف خدمت به آنها نموده ­اند، در فرآیند جامعه­پذیری مثبت فداکاری و ایثار را فرا می­گیرند، می­آموزد تا چگونه با دیگران برخورد نماید، چگونه همچون فعالیت های گروهی مدرسه، با روح هم کاری و مشارکت انس بگیرد. چگونه بتواند بر مشکلات و معضلات زندگی خود فائق بیاید. یاد بگیرد تا از حق مسلم خود دفاع کند و در آینده فردی محکم و مستقل گردد. ضمن این که شاید بیشترین بهره را این میان جامعه ببرد. جامعه­ای که به دلیل بی کفایتی مسئولان نتوانسته است برای کودکان و نوجوانان خود امکانات لازم را برای آموزش و تحثیل رایگان فراهم کند، بدین ترتیب و با کمک سازمان­های مردمی از معضلات بعدی که می ­تواند پیش روی خود ببیند رهایی پیدا می­ کند. کودک و نوجوانی که ممکن بود به دلیل مواجهه با آسیب­های گوناگون به فردی طرد شده از اجتماع تبدیل شود یا فردی ضد اجتماعی گردد، به فردی مفید و سازنده برای جامعه تبدیل می­شود[۱۴]

آمار و ارقام نشان می­دهد که بسیاری از افراد که از جامعه طرد شده و یا به فردی ضد اجتماعی بدل شده ­اند، از سطح سواد پایینی بهره­مند بوده ­اند و چون خوب و بد را نشناخته و در فرآیند جامعه­پذیری با چگونگی مقابله با خطراتی که در اجتماع در کمین آنهاست آشنا نشده­اند، سرخورده شده و از فعالیت­های روزمره باز مانده یا به مجرمی خطرناک تبدیل شده ­اند، که به دنبال قربانیانی می­گردند که شرایطی مشابه آنها دارد[۱۵]

با فعالیت های گسترده این انجمن ها رقم بی سوادی رو به کاهش رفته و با رشد سواد و در نتیجه فرهنگ در جامعه، روز به روز سطح عمومی جامعه به ویژه از نظر فرهنگی و توسعه رو به بهبود می رود.

با بیان مطالب فوق اهمیت این گونه فعالیت­ها آشکار شد. برای این که مثالی ملموس هم زده باشیم به فعالیت­های خانه کودک شوش اشاره می­کنیم که شاید در این زمینه بیشترین موفقیت­ها را در میان انجمن­های مشابه داشته است. لازم به ذکر است که این انجمن با تحت پوشش قرار دادن دو مدرسه شهید منتظری و جواد الائمه در راستای سر و سامان دادن به کودکان محروم از تحصیل، گام­های بزرگی برداشته است. اهم این فعالیتها به شرح زیر می­باشند؛

  • تشکیل پرونده­های تحصیلی برای کودکان ثبت نام شده در مدارسی که تحت پوشش طرح­های این انجمن بوده ­اند. (مدرسه شهید منتظری و جواد الائمه )

۲- آموزش پیش دبستانی برای کودکان زیر شش سال در قالب محدکودک، به منظور آماده کردن آنها برای شرکت در کلاس­های سواد آموزی یا ثبت نام آنها در مدارس رسمی.

۳- برنامه سواد آموزی و دبستانی برای کودکان بالای شش سال (کودکان باز­مانده از تحصیل یا ترک تحصیل کرده بر حسب تفکیک جنسی و سنی آنها با بهره گرفتن از امکانات و تسهیلات موجود).

۴- تلاش مستمر برای رفع موانع تحصیلی کودکان تحت پوشش و باز گرداندن کودکان باز مانده از تحصیل یا ترک تحصیل کرده به مدارس روزانه و شبانه یا نهضت سوادآموزی و تشکیل چندین دوره نهضت سوادآموزی با کمک نهضت سوادآموزی و سازمان های مربوطه.

۵- ارائه آموزش­های جبرانی و فشرده برای کودکان شاغل به تحصیل در مدارس رسمی به ویژه هنگام امتحانات به منظور جلو گیری از افت تحصیلی و ترک تحصیل آنها در مقاطع راهنمایی و دبیرستان در قالب کلاس­های تقویتی و تدریس خصوصی رایگان به آنها.

۶- تلاش در تربیت معلم سواد آموزی  با رویکرد مددکارانه برای کودکان مواجه با شرایط دشوار.

۷- تلاش برای تأمین امکانات و وسایل آموزشی از سازمان­های غیر دولتی و دولتی به نفع کودکان تحت پوشش طرح شامل انعقاد قرار داد با آموزش و پرورش برای استفاده از مدارس جواد الائمه و شهید منتظری و فرهنگ سرای خواجوی کرمانی و تعدادی از اتاق­های ورزشگاه شهید هرندی، ارتباط با کانون فرهنگی آموزش و معرفی کودکان و نوجوانان در شرایط دشوار برای استفاده از امکانات آموزشی، کلاس­های تقویتی و کلاس­های کنکور حمایت از مدارس خودگردان افغانی و تأمین حدالمقدور وسایل و تجهیزات لازم.

در انتها باید از سازمان حمایت از کودکان کار و خیابان که پیشتر نیز بدان اشاره کردیم یادی کنیم که با تأسیس سه مرکز در حصارک کرج، سر آسیاب و مهرشهر کرج تحت عنوان خانه مهر، به تحت پوشش قرار دادن کودکان محلات مذکور همت گمارده و ضمن ارائه خدمات آموزشی مختلف تجهیزات مناسبی نیز در اختیار آنها گذاشته است. مراکز مذکور با جذب کودکان و نوجوانان توانسته به اهداف خود یعنی اعتلای هر چه بیشتر کودکان و نوجوانان در تمام جوانب دست یابد.

بند دوم؛  فعالیت­های حرفه­آموزی

از دیگر فعالیت­های آموزشی که سازمان­های مردم نهاد به آن توجه نشان داده­اند، آموختن حرفه­ها و مشاغل متناسب با شرایط و سن کودک می­باشد. در این راستا نیز سعی شده تا با شناسایی کودکان نیازمند و استعداد­های آنان مشاغل و حرف مختلف به ایشان آموزش داده شود. از این گونه فعالیت­ها میتوان به شناسایی مشاغل پر خطر برای کودک و نوجوان و سعی در جلوگیری کار کودکان در این مشاغل و آموزش مهارت­ها و کارهای متناسب با اوضاع و احوال طفل نام برد. روشن است که در زمینه آموزش نیز باید دقت تمام کرده و اصولا حرفه­هایی به کودکان و نوجوانان آموخته شود که ضمن تأمین برخی نیازهای مادی، در سدد اعتلای توانایی­ها و رشد روانی طفل باشد.

این فعالیت­ها کارکرد­های مهمی در بر دارد. کودک که قبلا به مشاغل پر خطر و عمدتا خیابانی مشغول بوده و بارها در معرض تجاوزات و آسیب­های مهلک قرار گرفته است ، بدین ترتیب ضمن آموختن مشاغل مناسب، بروز استعداد­های خود و احساس امنیت و رضایت بیشتر به منبع در آمدی برای خود و خانواده­اش تبدیل می­گردد. از این جهت که معمولا خانواده­های این کودکان از شرایط مادی ضعیفی بهره­مندند، آنان نیز ضمن ابراز رضایت به موفقیت کودک در آینده امیدوار می­شوند. نکته دیگری که به ذهن می­رسد، آزار و اذیت­هایی است که کودکان در انجام برخی مشاغل عمدتا خیابانی متحمل می­شوند. این آسیب­ها می ­تواند از سوی کارفرما، مردم عادی و در بسیاری از موارد خانواده به خصوص پدر باشد. با آموزش مشاغل مناسب که معمولا نیازی به خیابان گردی و اطاعت از کار فرمای خاص نیز ندارند، کودک ضمن استقلال بیشتر و عدم بهره­کشی از آسیب کمتری رنج خواهد برد[۱۶]

در این زمینه هم انجمن خانه کودک شوش موفقیت­های چشم­گیری داشته که در زیر به برخی از آنها اشاره می­کنیم؛

باید توجه داشت که بیشتر این فعالیت­ها با سوادآموزی، آموزش­های غیر رسمی خدمات رفاهی و حمایتی همراه بوده است.

حرفه آموزی کودکان در رشته­های مشبک، معرق و گلدوزی، دوخت­های سنتی، گلیم بافی، گبه بافی، سفال­گری و.. در سطوح مقدماتی و حرفه­ای. آموزش ساخت تابلو گلدوزی شده و خیاطی به مادران و برگزاری ده­ها نمایشگاه برای عرضه محصولات تولیدی برای تأمین معیشت خانواده مدد جویان. آموزش خیاطی به دختران ۱۴ تا ۱۸ ساله در ظرف یک سال با هم کاری یونیسف. تلاش مستمر برای تهیه اماکن و تجهیزات و تسهیلات لازم حرفه­آموزی مانند ارتباط با شهرداری منطقه ۲۱ برای تجهیز کارگاه­های حرفه آموزی و ارتباط با سازمان حرفه­آموزی جهت نیروی انسانی برای آموزش حرفه­ای به مددجویان و اخذ مدرک معتبر برای مدد جویان.

گفتار دوم؛ کار کرد­های حمایتی

کارکردهای حمایتی در دو نوع از فعالیت­های سازمان­های مردمی آشکار می­شود. دسته­ای که مربوط به فعالیت­های مالی می­شوند و دسته دیگر که دربرگیرنده فعالیت­های غیر مالی می­باشند. در زیر این دو دسته را مورد بررسی قرار می­دهیم.

 

 

بند اول؛ حمایت­های مالی

حمایت­ها و فعالیت­های مالی سازمان­های مردم نهاد شامل آن گروه اقدامات حمایتی می­باشند که مستقیما به کودک یا نوجوانان یا خانواده­های آنان کمک مالی می­نماید. این کمک­ها که اکثرا از سوی افراد خیر و کمک­های مردمی ارائه می­شوند، برای بهبود وضعیت زندگی و رفاهی طفل بسیار تأثیرگذار هستند. از آن جایی که خانواده­های این کودکان از سطح مالی پایینی برخوردارند، به نوعی این کمک­ها برای رفع مشکلات مالی کل خانواده مؤثر بوده و تلاشی است که سطح رفاه و معیشت خانواده و کودک تحت پوشش کمی سر و سامان یابد. البته نباید فراموش کنیم که چون این نهادها از بودجه دولتی برخوردار نبوده و صرفا با کمک­های مردمی به انحای مختلف اداره می­شود، با مشکلات و کمبود­هایی نیز مواجه­اند. مسلم است که بهترین راه­کار نیز برای مقابله با این معضلات، صرف مناسب بودجه­ های موجود و تعیین اهم و مهم و بهره­ گیری از بیشتر امکانات برای رسیدن به بیشترین رفاه می باشد.

این نهاد­ها در زمینه ­های مختلف به کمک خانواده­ها و در واقع کودک بی بضاعت می­شتابند. در زمینه آموزش همان طور که گفتیم با سعی در تأمین اماکن آموزشی و تجهیزات و وسایل مورد نیاز کودکان در حال تحصیل، بخشی از نیاز­های این اطفال را بر طرف می کنند. نکته جالب این که کمک­های مادی بسیاری از حمایت­های دیگر را نیز شامل می شود. به عنوان مثال در زمینه حمایت بهداشتی که بیشتر در بند­های بعدی بدان اشاره می­کنیم، با تهیه وسایل بهداشتی اولیه یا پرداخت هزینه­ های درمان به سلامت کودک کمک شایانی می­شود. از دیگر این حمایت­ها در اختیار قرار دادن پوشاک و وسایل عادی زندگی آن هم معمولا به مناسبت های مختلف مانند روز جهانی کودک و عید نوروز است. همچنین این نهاد­ها برای دخترانی که در شرف ازدواج هستند، جهیزیه­ای هر چند اندک فراهم می­ کنند. از دیگر اقدامات که برخی از نهاد­ها ارائه می­ دهند، فراهم سازی مسکن مناسب برای کودکان بی خانمان و بدون سرپرست و کمک به اداره چنین مراکزی می­باشد.

در این جا نیز می­بینیم که جامعه­ای که نتوانسته از تأمین حداقل امکانات برای کودکان و خانواده­های آنها برآید، بار خود را بر دوش نهاد­های مردمی می­گذارد. کودک تحت پوشش با بهره­مندی از امکانات و تسهیلات مذکور کمتر احساس کمبود می­ کند. کمتر در حسرت نرسیدن به آرزو­ها و نداشتن آنچه که بقیه دارند می­ماند. کودکی که در دوران طفولیت و نو­جوانی با کمبود­های مالی گوناگون مواجه شود، در آینده دچار عقده­های روانی و سرخوردگی می­شود. همین کافی است تا چنین آسیب­هایی کودک را در بزرگ سالی از پای دربیاورند یا او را به فرد ضد اجتماعی تبدیل کنند. با توجه به نکات فوق الذکر اهمیت این فعالیت­ها روشن تر می­شود. نکته­ای که نمی­توان از آن گذشت تمجید افرادی است که با در اختیار قرار دادن بخشی از دارایی خود فداکارانه برای بی­نیازی کودکان میهن خود گام برمی­دارند.

بند دوم؛ حمایت های غیر مالی

حمایت­های غیر مالی دربرگیرنده فعالیت­هایی است که مستقیما منجر به کمک مالی به کودکان یا خانواده­های آنان نمی­ شود. در واقع هدف اصلی این اقدامات کمک مالی به کودکان و نوجوانان و خانواده­های آنها نیست هرچند در برخی موارد شامل مواردی می شود که در سدد بهبود اوضاعی است که ناشی  از وضع نابسامان خانواده باشد. در زیر در چند بخش به اهم آنها اشاره می­کنیم.

الف- حمایت­های بهداشتی

در بحث مربوط به بزه­دیدگی روانی اطفال به برخورداری از بهداشت سالم به عنوان حق مسلم کودکان و نوجوانان اشاره کردیم. دیدیم که عدم برخورداری از بهداشت سالم چگونه می ­تواند زندگی طفل را در معرض خطر قرار دهد. در همان جا بیان کردیم که بهداشت کودک تنها شامل بهداشت جسمانی کودک نمی شود و بهداشت روانی کودک از همان درجه اهمیت برخوردار است.

سلامت روحی و جسمانی طفل از اهمیت بالایی برخوردار است. کودکی که از نظر جسمی در زمان طفولیت دچار امراض مهلک گردد و به خوبی درمان نشود، در بزرگ سالی ضمن دچار شدن به معلولیت های مختلف از نظر روحی نیز دچار آسیب جبران نا پذیری می شود. امروزه می بینیم که بسیاری از افرادی که دچار مشکلات جسمی مختلف شده اند به ویژه معلولیت، به دوران کودکی باز می گردد که اگر به خوبی طفل درمان شده بود اینک همچون افراد سالم دیگر می توانست به زندگی خود به راحتی ادامه دهد. نکته قابل ذکر در این جا این است که افزایش معلولیت در جامعه ضمن این که برای دولت بار مالی ایجاد می کند، نیروی سازنده اجتماع را که باید با توان خود در راستای ساختن جامعه گام بر دارد با مشکل مواجه می نماید. چه بسا کودکانی که به دلیل بضاعت پایین خانواده های خود با مبتلا شدن به کوچک ترین بیماری با بزرگ ترین مشکلات جسمی مواجه می شوند و گاهی نیز جان سالم به در نمی برند[۱۷]

بعد دیگر سلامت بهداشتی طفل، بهداشت و سلامت روان او می­باشد. کودکانی که معمولا تحت پوشش نهاد های مردمی در می آیند با مشکلات فراوان خانوادگی و روحی درگیر هستند. این گونه مسائل روحی می تواند طفل را به ورطه نابودی بکشاند. کودکی که در خانواده مورد اذیت و آزار جسمی و روحی شدید قرار می گیرد، کودکی که والدین او مدام در حال مشاجره می باشند یا جدا از هم زندگی می کنند، یا حتی در بستر جامعه و برخورد با مردم عادی با رفتار های بدی مواجه می گردد، سرخورده و خسته از زندگی به دنبال سر پناه و همدمی می گردد تا راه خود را باز یابد. آسیب های ناشی از کودک آزاری جنسی نیز امروزه بر کسی پوشیده نیست. بسیاری از کودکان مورد بحث ما توسط افراد مختلف حتی نزدیک ترین افراد خود دچار آزار جنسی مختلف می شوند. تحقیقات نشان داده کودکانی که در زمان طفولیت دچار آزار جنسی شده اند، احتمال تبدیل شدنشان به بیماران جنسی که به کودک آزاری می­پردازند، بالاتر از سایرین است[۱۸]. اگر جامعه برای جلو گیری از این آسیب ها قدمی بر ندارد، با معضلات اجتماعی و اعمال مجرمانه بسیاری مواجه خواهد شد. کودکی که از روان پریشی رنج می برد، اگر به نحو مناسبی درمان نشود در آینده سر نوشتی غم انگیز در کمین اوست.

سازمان های مردم نهاد در این زمینه با دادن مشاوره های مختلف به کمک این کودکان و نو جوانان آسیب دیده می شتابند. مشاوره های روانی که در برخی از این انجمن ها وجود دارد سعی می کنند تا به کودک آرامش داده و تمام تلاش خود را برای دوری او از محیط های تنش زا بنمایند. مشاوره و راهنمایی خانواده های این اطفال، آموزش نحوه رفتار مناسب با آنان و چگونگی فراهم کردن محیطی امن و آرام برای کودک از فعالیت های دیگر این انجمن هاست. همچنین این نهاد ها در زمینه بهداشت جسمانی کودک با در اختیار قرار دادن امکانات بهداشتی اولیه از قبیل مسواک، پوشاک مناسب و همچنین آموزش چگونگی رعایت اصول بهداشتی به ویژه به دختران برای بهبود سلامت کودک تلاش مستمری دارند.

انجمن حمایت از کودکان و نوجوانان کار و خیابان با تأسیس بخشهای مشاوره ای در مراکز خود، برای تأمین بهداشت جسمی و روانی اطفال تلاش مؤثری داشته است.

انجمن خانه کودک شوش نیز در همین راستا اقداماتی به شرح زیر انجام داده است؛

تهیه و تکمیل انواع فرم های تشخیص بهداشتی از کودکان تحت پوشش. انجام معاینات پزشکی و بهداشتی و تشخیص بیماری­ها و تأخیرهای رشد جسمانی اطفال و مدد جویان تحت پوشش. انجام چندین دوره واکسیناسیون کامل افراد تحت پوشش. اجرای طرحی تحت عنوان ارتقای سطح سلامت کودکان تحت پوشش با محور­هایی چون بهداشت چشم، بهداشت دندان و پوست و مو و بیماری های خاص و تلاش در زمینه درمان بیماری های کودکان یا ارجاع به مراکز دولتی و درمانی. برگزاری چندین دوره کلاس های بهداشت فردی، خانوادگی بلوغ و بار داری. بر گزاری کلاس های مداوم تنظیم خانواده و جمعیت.

ب- فعالیت های هنری و فرهنگی

دیگر فعالیت­های قابل ذکر در این بخش از گفتار، اقدامات فرهنگی و هنری است که در راستای اعتلای شخصیت و متناسب با اقتضای سن کودک می­باشد. انجمن­های مردمی در این زمینه ضمن توجه به حق برخورداری کودک از برنامه های هنری و تفریحی زمینه شرکت آنها را در چنین برنامه هایی آماده می کنند. برخی از این فعالیت ها توسط خود انجمن ها و برخی نیز با معرفی کودکان و نو جوانان به مراکز مربوطه انجام می گیرد. این گونه فعالیت ها موجب بروز استعداد ها و توانایی های کودک می شوند، ضمن اینکه با درگیر کردن کودک و نو جوان در چنین اموری اوقات فراغت او به خوبی پر شده و با آموختن مهارت های هنری مختلف می تواند حتی زمینه اشتغال در این گونه هنر ها را درآینده برای طفل فراهم کند.

انجمن خانه کودک شوش در چنین فعالیت هایی نیز عملکرد خوبی داشته است از آن جمله؛ بر گزاری کلاس های نقاشی، خطاطی، آموزش طراحی و کلاس های عکاسی و خلاقیت تصویری، و کلاس های قصه خوانی، کتاب خوانی، شعر خوانی و موسیقی برای کودکان تحت پوشش انجمن، تشکیل گروه حرفه ای تئاتر و موسیقی از بین کودکان تحت پوشش و اجرا در مناسبت های مختلف و بر گزاری مسابقات فرهنگی، چاپ نشریه چرخ دستی با همکاری فعال و مدیریت نوجوانان تحت پوشش چاپ دو کتاب شامل قصه ها و دست نوشته های کودکان و نوجوانان تحت پوشش خانه کودک با عنوان قصه های برج غار توسط نشر قصه و کتاب، سیب های کابل شیرین است توسط نشر روزنه، صد ها مورد بازدید علمی و فرهنگی و تفریحی از موزه ها،کاخها پارک های تفریحی، دانشگاه­ها، سینماها و نمایشگاه­ها و غیره، برگزاری صدها نمایشگاه، مراسم و سمینارهای مختلف در محافل عمومی و دانشگاهی به منظور ترویج حقوق کودکان محروم و نشان دادن نیازمندی­ها و مشکلات و توانایی ها و خلاقیت های کودکان و پیگیری مطالبات آنها به مناسبت های مختلف چون روز جهانی کودک، روز مبارزه با استثمار کودکان، روز جهانی مبارزه با کودک آزاری، جشن سال تحصیلی جدید و سال نو با همکاری و مشارکت فعال کودکان و نو جوانان تحت پوشش و خانواده و جامعه محلی آنان.

در این زمینه ها سازمان حمایت از کودکان کار و خیابان نیز فعالیت های مختلفی داشته است. در مراکز این سازمان امکانات بازی کودکان و کلاسهای گوناگون وجود دارد. برنامه های تفریحی و سرگرمی از دیگر اقدامات هنری و فرهنگی این انجمن است.

نکته قابل توجه در این زمینه جنبه تبلیغاتی داشتن چنین فعالیت هایی می باشد. زمانی که جامعه به طور ملموس با توانایی های این کودکان و نوجوانان آشنا می شوند، نگرش منفی عمومی نسبت به آنها تغییر کرده و باعث جذب نیروها و کمک های داوطلبانه برای خدمت به چنین افراد دارای شرایط دشوار می­گردد. تبلیغ و اعمال پیمان­نامه جهانی حقوق کودک و تغییر قوانین و روح اجتماعی به نفع کودکان، پیش­گیری و مقابله با آسیب های کودکان مستلزم اقدام و عظم همگانی است. تحقق این رسالت انجمن های حامی حقوق کودکان در گرو تشریح نیازمندی­ها، مشکلات و توانایی­های این کودکان برای افکار عمومی و ایجاد حس مسئولیت در آحاد جامعه می باشد. چنین اقداماتی بازخورد­های مثبتی در میان کودکان دربردارد. کودک با توجه به اقتضای سنی خود نیاز به بازی، تفریح و سرگرمی دارد. اگر این احساس او در این سنین تأمین نشود در بزرگ سالی دچار مشکلات روانی و عاطفی می گردد. توجه و توسعه چنین اقداماتی به طور مستقیم به رشد عواطف، حس مشارکت و مفید بودن طفل کمک می کند.

 

 

 

بند سوم؛ فعالیت های ورزشی

ورزش نه تنها برای سلامت جسم مفید می باشد بلکه امروزه ثابت شده در تقویت روان فرد نیز مؤثر است. از همین رو کودک نیز به ویژه با اقتضای سنی او که بسیار شاداب و پر انرژی می باشد، نیاز به فعالیت های ورزشی سالم دارد. خوش بختانه سازمان های مردم نهاد در این گونه اقدامات نیز نقش چشم­گیری داشته اند. از آن جمله خانه کودک شوش برای بهبود جسم و روان کودکان و نوجوانان تحت پوشش گام های بسیاری برداشته است. اهم این اقدامات به شرح زیر است؛

برنامه های ورزش همگانی و حرفه­ای برای کودکان تحت پوشش انجمن، انجام تمرینات ورزشی و آمادگی جسمانی و گاهی بازی فوتبال، دو میدانی، والیبال و طناب کشی برای همه کودکان در محیط خانه کودک و مدارس تحت پوشش انجمن. تشکیل تیم فوتبال نوجوانان یاران که در دسته دوم تهران به مقام چهارم دست یافت. برگزاری دو دوره مسابقات فوتبال در زمین خاکی دروازه غار. تمرین مداوم تیم نونهالان یاران در زمین چمن ورزشگاه شهید هرندی. برگزاری کلاس های آموزشی حرفه­ای برای کودکان به ویژه دختران در رشته فول کیک بوکسینگ و دریافت مدرک درجه اول از فدراسیون مربوطه. تلاش برای جذب کمک­های مادی و تسهیلات ورزشی برای کودکان و نوجوانان از جمله ارتباط با اماکن ورزشی و معرفی کودکان به این گونه مراکز برای استفاده رایگان مانند ورزشگاه هرندی و سعیدی فدراسیون کشتی، تکواندو و فوتبال.

در همین چارچوب سازمان حمایت از کودکان کار و خیابان نیز در مراکز خود امکانات هرچند محدود چون فوتبال دستی، پینگ پونگ، کلاس کاراته برای دختران و.. فراهم کرده تا کودکان و نوجوانان از این امکانات استفاده کنند.

کودک ضمن فعالیت­های ورزشی علاوه بر اینکه در تقویت جسم خود می کوشد، با روحیه گروهی و اخلاق جوان مردانه آشنا شده و به نوعی تمرین زندگی می کند.

 

 

بند چهارم؛ آموزش مهارت های زندگی

این گونه آموزشها دربرگیرنده فعالیت­هایی است که هدف آن آماده کردن طفل برای زندگی آینده می باشد. فعالیت های این دسته می تواند شامل مشاوره­های ازدواج، یاد­گیری برخورد مناسب با دیگران به ویژه

افراد خانواده و مهارت های روزمره زندگی چون آش پزی، خیاطی و مشاوره­های فرهنگی باشد. این گونه اقدامات مهم ترین نقش را برای پرورش کودکانی که می­خواهند آینده خوبی داشته باشند، در پی دارد. در واقع طفل سعی می­ کند تا پیش از ورود به زندگی واقعی و به ویژه زندگی زناشویی به نوعی تمرین زندگی بپردازد[۱۹]

گفتار سوم؛ فعالیت­های نظارتی و کارکرد­های آن

از چندین هزار سال پیش که دولت­های نخستین به تدریج شکل گرفتند، اداره و رسیدگی به امور مملکت­ها به دست حکومت­ها افتاد و در واقع سرنوشت میلیون­ها تن در اختیار آنها قرار گرفت. از آنجا که این حکومت­ها پاسخگوی نیاز افراد نبودند و در اعمال خود به حقوق افراد توجهی نداشتند، ظلم های بسیاری بر جوامع وارد کردند. در چند سده اخیر به خصوص دهه­های کنونی، با مطرح شدن حقوق بشر و اصول دموکراسی در جوامع حکومت ها کم کم پذیرفتند که در اعمال خود به کلی آزاد نیستند و اصولا باید از نظریات عامه مردم تبعیت کنند و منافع جمع را در نظر بگیرند. اینک بسیاری از حکومت ها از دل مردمی بلند می شوند که سالها برای به دست آوردن آزادی تلاش کرده­اند. میهن عزیز ما نیز به دلیل استبداد زدگی در طول تاریخ خود و حکومت های سلطنتی خودکامه از حقوق و آزادی مشروع خود بی­بهره بوده است. اصولا فرهنگ مشارکت در جامعه ما چندان جا نیفتاده و دولت ها در تمام دوران اجازه دخالت مردم در سر نوشت خود را از آنان سلب کرده اند. ما در جای خود به مبانی مشارکت مردمی و سیاست جنایی مشارکتی و اهمیت آن اشاره کردیم. سازمانهای مردم نهاد که بر خاسته از بطن جامعه می باشند هدفی جز خدمت به اجتماع و اعتلای افراد آن ندارند. آنها سعی می کنند با در اختیار قرار دادن خدمات و امکانات خود برای کودکان و نوجوانان در معرض آسیب، برای پوشش کاستی های دولت تلاش نمایند. روشن است که دولت نیز باید با برقراری رابطه دو جانبه با این نهاد ها برای کمک به بهبود این فعالیت ها بکوشد. متأسفانه نگاهی عمیق به فعالیت های سازمان­های مردم نهاد در ایران حاکی از این است که در زمینه نظارت در تمام سطوح مشکلات و موانع بسیاری وجود داشته است.

این نهادها می­توانند در فرآیند­های مختلف کیفری از ارائه لوایح و وضع قانون گرفته تا اجرای سیاست های جنایی با مشارکت خود سهم عظیمی در بهبود اوضاع جامعه داشته باشند. اما دستگاه­های دولتی اجازه حضور فعال این نهاد ها را در این زمینه ها نمی­دهند. اما نباید نا گفته گذاشت که مشکلات ساختاری خود این سازمانها و بسیاری مشکلات دیگر که در مبحث بعد به آنها می پردازیم نیز در عدم تحقق این اهداف نقش مهمی داشته اند. این سازمان­ها نتوانسته اند در زمینه سیاست­گزاری­های جنایی دخالت مؤثری داشته باشند. همچنین نقش نظارتی آنها بر سازمان­های مرتبط با اجرای حقوق کودکان کم رنگ بوده است. در حالی که اگر چنین نظارتی وجود داشت نهادهای رسمی و مراکز دولتی بهتر به ارائه خدمات و ایفای وظایف خود نسبت به کودکان و نوجوانان می پرداختند. این که چرا در این زمینه اقدامی برای تبادل متقابل سازمان های دولتی و غیر دولتی در ایران وجود ندارد نیاز به بحث­های گوناگون جامعه شناختی، روان شناختی و سیاسی دارد که در این بحث نمی­گنجد. فقط می­توان امیدوار بود روزی حمایت از کودک و پیش گیری از آسیب­های او دغدغه همه آحاد مردم و دولت مردان گردد.

[۱] امیرحمزه، زینالی، حمایت کیفری از کودکان در برابر هرزه نگاری: از واکنش های جهانی تا پاسخ نظام های کیفری ملی، حقوق فناوری اطلاعات و ارتباطات (مجموعه مقالات)گرداوری جلالی فراهانی، امیرحسین، چاپ اول، معاونت حقوقی و توسعه قوه قضائیه، تهران، تابستان۸۸، ص ۲۸۳

 

. ۲٫ osa suzanne child phornographi and sexual grooming (legal and societal responses) 2009

  1. ibid

[۴]. پژمان، نیرومند، حمایت حقوقی از کودکان در اینترنت، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی، شهریور ۸۶ ص۵۸

 

[۵] . همان، ص ۴۵-۴۶

[۶] . امیرحمزه، زینالی، حمایت کیفری از کودکان در برابر هرزه نگاری: از واکنش های جهانی تا پاسخ نظام های کیفری ملی، ص۲۸۶- ۲۸۴

[۷]. نیرومند، پژمان، حمایت حقوقی از کودکان در اینترنت، ص۵۵

[۸] . همان، ص ۵۵

 

[۹] . جان، کار، آثار مضر پورنوگرافی کودک، آثار فناوریهای جدید، ص ۴۲ و ۴۳

مقاله - متن کامل - پایان نامه

[۱۰] . کارول، لیوینگستن، حمایت آن لاین از کودکان، ص۳۶

[۱۱]. جعفر. خسروشاهی، هاشمی نصرت­آبادی، تورج.(۱۳۹۱). رابطۀ اضطراب اجتماعی، خوش­بینی با بهزیستی روانشناختی در نو

جوانان. مجلۀ پزشکی ارومیه. دورۀ ۲۳٫ شمارۀ ۲٫ ص ۱۱۵-۱۲۲٫

 

[۱۲] . زهرا. نیکمنش، زهرا کاظمی،.(۱۳۸۹). مقایسه تأثیر الگوی فرزندپروری و حمایت اجتماعی بر کاهش افسردگی کودکان. مجله روانشناسی معاصر.ص ۱۲-۲۰٫

[۱۳] . الهه مؤمنی، حمید. صالحی،.، آمنه سراجی. (۱۳۸۸). بررسی میزان حمایت اجتماعی ادراک شده در کودکان خانواده های طلاق. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک. سال ۱۲٫ شماره۴٫ ص ۱۱۳-۱۲۳

[۱۴]  . مرجان. مردانی، پوران. رئیسی، هایده. حیدری، محمد محبوبی،.(۱۳۸۹). بررسی میزان حمایت اجتماعی ادراک شده در میان کودکان بستری در بیمارستان های شهر تهران. فصلنامه سلامت. دوره هشتم. شماره ۲ص۳۹

[۱۵] . حمید مؤمنی،. الهه. صالحی،، آمنه سراجی. (۱۳۸۸). بررسی میزان حمایت اجتماعی ادراک شده در کودکان خانواده های طلاق. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک. سال ۱۲٫ شماره۴٫ ص ۱۱۳-۱۲۳

[۱۶] . نازفر. مقتدری، ژاله رفاهی،.(۱۳۹۰). اثربخشی آموزش ارزشهای زندگی بر رشد اجتماعی کودکان و خودکارآمدی والدین آنان. مجلۀ پژوهش در برنامۀ درسی.سال هشتم.شمارۀ ۳۰٫ ص ۱۱۶-۱۲۴

[۱۷] . نازفر مقتدری،. ژاله رفاهی،.(۱۳۹۰). اثربخشی آموزش ارزشهای زندگی بر رشد اجتماعی کودکان و خودکارآمدی والدین آنان. مجلۀ پژوهش در برنامۀ درسی.سال هشتم.شمارۀ ۳۰٫ ص ۱۱۶-۱۲۴

[۱۸]. علی عیسی زادکان،. سیامک شیخی،.(۱۳۸۴). بررسی راهبردهای کنترلی با سلامت عمومی کودکان. دوماهنامه دانشکدۀ روانشناسی دانشگاه ارومیه. دورۀ نهم.شمارۀ ۵٫ص۵۲

 

[۱۹] . ، نازفر. مقتدری،ح ژاله رفاهی،.(۱۳۹۰). اثربخشی آموزش ارزشهای زندگی بر رشد اجتماعی کودکان و خودکارآمدی والدین آنان. مجلۀ پژوهش در برنامۀ درسی.سال هشتم.شمارۀ ۳۰٫ ص ۱۱۶-۱۲۴

Leave a Comment